Nội dung chính

Các giai đoạn của giấc ngủ là gì? Đặc điểm của từng giai đoạn

Giấc ngủ không chỉ là một trạng thái nghỉ ngơi của cơ thể mà còn là một quá trình phức tạp được chia thành từng giai đoạn, nhiều chu kỳ. Từ khi chúng ta rơi vào giấc ngủ cho đến khi tỉnh dậy, cơ thể trải qua chuỗi giai đoạn khác nhau. Mỗi giai đoạn đều có nhiệm vụ riêng, hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!

cac giai doan cua giac ngu

Giai đoạn nào là quan trọng nhất đối với giấc ngủ?

Trong khi ngủ, sự tái tạo của cơ thể sẽ diễn ra trong 4 giai đoạn: ru ngủ, ngủ nông, ngủ sâu và rất sâu, ngủ mơ. Tìm hiểu các giai đoạn của giấc ngủ sẽ giúp bạn hiểu rõ cách giấc ngủ diễn ra. Đồng thời xác định được thời gian ngủ lý tưởng và thức dậy phù hợp nhất.

Giai đoạn 1: Ru ngủ

Giai đoạn 1 có thời gian ngắn nhất, thường kéo dài từ vài phút đến 10 phút sau khi bạn chìm vào giấc ngủ. Đây là thời điểm cơ thể bắt đầu thư giãn, huyết áp và nhịp tim giảm xuống và mắt di chuyển chậm. Đặc biệt, các cơ sẽ dần thư giãn, đi kèm với hiện tượng co cơ đột ngột. Đó cũng là nguyên nhân vì sao khi ngủ bạn hay có cảm giác bản thân vừa bước hụt hoặc bị ngã.

Trong giai đoạn này, người ngủ rất dễ bị đánh thức và khi dậy thước có cảm giác như chưa bắt đầu ngủ. Nếu như không gặp phải gián đoán, cơ thể sẽ nhanh chóng chuyển sang giai đoạn thứ hai của giấc ngủ.

Ru ngủ

Giai đoạn 2: Ngủ nông

Giai đoạn này thường diễn ra trong 10 – 60 phút, kéo dài 10 – 25 phút trong chu kỳ đầu tiên và tăng thời lượng trong các chu kỳ tiếp theo. Có thể đây, giai đoạn ngủ nông chính là giai đoạn chiếm hơn 50% tổng thời gian ngủ ở người trưởng thành.

Khi cơ thể bước tới giai đoạn 2, nhiệt độ cơ thể sẽ giảm, nhịp tim chậm dần, các cơ co lại, không có chuyển động mắc, song não từ từ chậm, nhưng vẫn có đợt sóng nhanh với biên độ lớn giúp ngăn việc bị thức giấc bởi tác động bên ngoài.

Trong giai đoạn ngủ nông, bạn sẽ không cảm thấy sự hiện hữu của chuyển động và âm thanh diễn ra xung quanh. Tuy vậy, bạn vẫn có thể bị tỉnh giấc bởi tiếng động lớn. Tỉnh giấc vào giai đoạn này sẽ khiến bạn cảm thấy tỉnh táo, khó có thể trở lại giấc ngủ.

Giai đoạn 3: Ngủ sâu và rất sâu

Đây là giai đoạn cuối cùng trong giấc ngủ NREM và thường diễn ra từ 20 – 40 phút. Với trẻ nhỏ, thiếu niên, giấc ngủ trong giai đoạn này thường kéo dài hơn so với người lớn, đặc biệt là người cao tuổi. Mọi hoạt động của cơ thể trong giai đoạn này trở nên ổn định hơn, bao gồm nhịp tim, nhịp thở và huyết áp. Não tạo sóng delta – sóng não siêu chậm xen kẽ các sóng nhỏ có biên độ lớn. Các cơ thư giãn hoàn toàn, tay chân bất động.

Trong các giai đoạn của giấc ngủ, đây là giai đoạn rất quan trọng để phục hồi cả thể chất lẫn tinh thần, hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch giúp cơ thể khỏe mạnh. Người đang trong giai đoạn ngủ sâu sẽ rất khó đánh thức. Nhưng nếu tỉnh giấc giữa giai đoạn này sẽ cảm thấy mơ hồ, chệnh choạng trong vài phút.

Ngủ sâu và rất sâu

Giai đoạn 4: Ngủ mơ

Giai đoạn ngủ mơ thuộc giấc ngủ REM hay còn gọi là giấc ngủ có chuyển động mắt nhanh. Giai đoạn ngủ mơ thường diễn ra trong 70 – 90 phút và kéo dài từ 10 – 60 phút. Càng về sáng, thời lượng chu kỳ ngủ sẽ tăng lên, chiếm khoảng 25% giấc ngủ ở người lớn. Một số đặc điểm xuất hiện tại giai đoạn ngủ mơ có thể kể đến như: nhịp thở nhanh và nông hơn, nhịp tim tăng, huyết áp tăng, hoạt động não bộ được tăng cường, các cơ gần như thư giãn hoàn toàn, cơ thể sẽ trải qua chứng tê liệt cơ tạm thời, mắt chuyển động nhanh, mơ ngủ, có thể xảy ra phản ứng thần kinh và sinh lý tưởng tự như thức.

Khi bước vào giai đoạn ngủ này, cơ thể sẽ được thúc đẩy khả năng tư duy, sáng tạo, đồng thời tăng cường trí nhớ, sàng lọc thông tin và hỗ trợ quá trình học tập và làm việc ngày tiếp theo. Thức giấc giữa giai đoạn ngủ mơ sẽ mang tới cảm giác uể oải, mệt mỏi, mất thăng bằng, mất phương hướng.

Nên thức dậy vào giai đoạn nào để không gây mệt mỏi?

Chu kỳ giấc ngủ tự nhiên thường diễn ra trong khoảng 90 phút, với 4 giai đoạn giấc ngủ lặp lại. Để cảm thấy sảng khoái, giúp cơ thể và tâm trí bạn sẵn sàng cho một ngày mới, bạn không nên thức giấc vào giữa các giai đoạn của giấc ngủ, đặc biệt là giai đoạn ngủ sâu và ngủ mơ.

Thiếu đi giấc ngủ NREM giai đoạn 3 và giấc ngủ REM giai đoạn 4 sẽ dẫn tới nhiều hệ lụy về sức khỏe, chẳng hạn như tâm trạng thay đổi thất thường, suy giảm trí nhớ, khó tập trung, dễ gặp ảo giác. Cùng với đó là một số vấn đề về thể chất như cơ thể giảm nhiệt độ đột ngột, suy giảm hệ miễn dịch, nghiêm trọng nhất là tử vong.

nen thuc vao luc nao de khong met moi

Thời lượng ngủ bao lâu giúp bạn luôn khỏe mạnh?

Nhu cầu giấc ngủ của mỗi người là khác nhau, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, điển hình là tuổi tác. Chẳng hạn như:

  • Trẻ sơ sinh cần ngủ 16 – 18 tiếng mỗi ngày
  • Trẻ em và thanh thiếu niên cần ngủ đủ 9 tiếng mỗi ngày
  • Người trưởng thành cần ngủ 8 tiếng mỗi ngày
  • Phụ nữ mang thai cần ngủ nhiều hơn bình thường trong 3 tháng đầu

Trên đây là các giai đoạn của giấc ngủ và những chia sẻ liên quan. Mong rằng với thông tin này, bạn sẽ biết cách đảm bảo chất lượng giấc ngủ mỗi đêm để cơ thể tràn đầy năng lượng trong ngày mới nhé!

Nguồn tham khảo: nih, sleepfoundation, verywellhealth, clevelandclinic

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526132/
https://www.sleepfoundation.org/stages-of-sleep
https://www.verywellhealth.com/the-four-stages-of-sleep-2795920
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/12148-sleep-basics
Chia sẻ bài viết này