Nội dung chính

Cách vắt sữa bằng tay hiệu quả để sữa về nhiều

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ trong 6 tháng đầu. Tuy nhiên một số mẹ bỉm sẽ phải đối mặt với những tình huống khó khăn như sữa ít,  tắc tia hoặc chỉ có thể cho bé bú bình. Lúc này vắt sữa bằng tay sẽ là giải pháp giúp mẹ dễ chịu, kích thích sữa nhiều và có thời gian nghỉ ngơi hoặc khi không ở gần nhưng vẫn muốn bé nhận đầy đủ dinh dưỡng từ nguồn sữa này. Vậy vắt sữa bằng tay thế nào cho nhanh và đúng? Cùng tham khảo bài viết dưới đây để có cách làm hiệu quả mẹ nhé.

Vắt sữa mẹ bằng tay là gì?

Bú mẹ trực tiếp là cách tốt nhất để trẻ nhận được kháng thể và chất dinh dưỡng từ mẹ. Tuy nhiên trong một số trường hợp bất khả kháng khi bé không thể bú mẹ trực tiếp thì vắt sữa là giải pháp thay thế hoàn hảo. Vắt sữa thường được thực hiện khi mẹ không thể tiếp xúc với bé thường xuyên, trẻ sinh non, bị ốm, cần được chăm sóc đặc biệt hoặc mẹ quá bận bịu với công việc song vẫn muốn bé được ăn sữa mẹ thay vì các loại sản phẩm sữa khác.

Vắt sữa mẹ bằng tay là thủ thuật dễ làm
Vắt sữa mẹ bằng tay là thủ thuật dễ làm

Vắt sữa bằng tay là kỹ thuật mẹ dùng đến tay thay vì dùng máy để lấy sữa mẹ ra khỏi bầu ngực. Kỹ thuật này khá dễ học và mẹ cần biết để thực hành khi nuôi con nhỏ lúc cần.

Khi nào nên vắt sữa mẹ bằng tay?

Ngày càng có nhiều loại máy hút sữa ra đời để giúp các mẹ tiết kiệm thời gian, công sức. Song vắt sữa bằng tay vẫn có lợi ích trong những trường hợp dưới đây.

  • Không có nguồn điện bên cạnh để dùng tới máy
  • Bầu vú của mẹ căng cứng ngay trước khi cho con bú. Do vậy mẹ cần vắt bớt để làm mềm ngực và giúp bé ngậm ti dễ hơn
  • Ngực của mẹ căng cứng, nhiều sữa nhưng không có con và máy hút sữa ở bên. Việc hút sữa sẽ giúp mẹ thấy dễ chịu và không bị tắc tia
  • Mẹ muốn lấy sữa non cho bé. Nhưng do chỉ có lượng nhỏ nên không muốn bị mất đi bất kỳ phần nào trong bộ phận máy hút
  • Những trẻ nhẹ cân, sinh non, ngậm vú chưa tốt hoặc ốm không bú được sữa mẹ cũng sẽ cần vắt sữa ra cho đến khi con bú trực tiếp

Cách vắt sữa đúng cách bằng tay

Vắt sữa bằng tay quả thực hữu ích. Bởi nó giúp mẹ tránh được rắc rối khi phải ra ngoài mà không có thiết bị hút kèm theo. Tuy nhiên, giống như bất kỳ kỹ năng nào khác, mẹ cần phải biết các bước thực hiện mới cho hiệu quả. Dưới đây là cách vắt sữa bằng tay đơn giản, hiệu quả mà mẹ có thể bỏ túi.

Các bước vắt sữa bằng tay giảm căng tức và sữa về nhiều
Các bước vắt sữa bằng tay giảm căng tức và sữa về nhiều

Bước 1: Chuẩn bị

  • Chuẩn bị dụng cụ cần thiết như bình sữa, cốc, túi, bình trữ sữa,…
  • Tất cả cần được vệ sinh, tiệt trùng khô, sạch

Bước 2: Thư giãn

  • Mẹ ngồi ở tư thế thoải mái và cố gắng thư giãn toàn bộ cơ thể
  • Dùng một chiếc khăn ấm đặt lên bầu ngực hoặc nhẹ nhàng massage vài phút
  • Gợi ý cho mẹ đó là em bé chính là “xúc tác” tự nhiên để tăng tiết sữa. Nếu bé ở cạnh mẹ có thể cho con ngậm đầu ti, nước bọt của bé sẽ giúp kích thích tuyến vú hoạt động hiệu quả. Trường hợp bé không ở cạnh, mẹ có thể xem lại ảnh, video hoặc tấm chăn có mùi hương của bé. Như một phép màu kỳ lạ, cơ thể mẹ sẽ hiểu và ra tín hiệu sản xuất sữa cho tuyến nang. Ngoài ra, mẹ cũng có thể thư giãn bằng cách nghe âm nhạc để cơ thể thả lỏng

Bước 3: Kích sữa bằng massage ngực

Mẹ dùng khăn ấm đặt lên ngực hoặc uống 1 cốc nước trước khi vắt để kích thích phản xạ xuống sữa. Nếu đang tắc tia mẹ cần dùng tay ấn xoa nhẹ để các cục tắc dần tan sau đó massage nhẹ nhàng bầu ngực theo bước dưới đây.

  • Dùng 2 đầu ngón tay (trỏ và giữa) xoa tròn xung quanh vị trí bầu ngực
  • Đặt cả bàn tay bên phải xuống dưới bầu ngực, bàn tay bên trái đặt trên bầu ngực
  • Làm động tác di chuyển tới lui hai bàn tay khoảng chục lần

Bước 4: Kích sữa bằng massage đầu ti

  • Dùng 2 ngón tay, trỏ và giữa vê tròn thành chuyển động lăn để massage hai đầu ti
  • Thực hiện liên tục như thế trong 3-5 phút để đạt được hiệu quả tối ưu

Bước 5: Vắt sữa

  • Sau khi massage khoảng 5-10 phút, mẹ sẽ thấy cảm giác châm chích, râm ran ở ngực. Lúc này sữa bắt đầu xuống, mẹ sẽ tiến hành vắt
  • Đặt ngón tay cái của mẹ trên đỉnh vú, các ngón còn lại bên dưới. Sao cho bàn tay của mẹ có hình chữ C
  • Tay kia cầm cốc sạch đựng sữa hoặc bình trữ sữa để hứng
  • Mẹ dùng tay ấn nhẹ vào bầu ngực. Sau đó vuốt xuôi xuống dưới đầu ti. Nới lỏng tay và lặp lại
  • Các ngón tay của mẹ không ngừng chuyển động lăn nhẹ để di chuyển sữa ra ngoài ống dẫn
  • Mẹ lưu ý, ấn lực nhẹ nhàng không day bóp mạnh. Vì khi massage đúng cách sữa sẽ dễ dàng chảy từ ống dẫn. Hơn nữa mô vú cũng rất nhạy cảm, nếu tác động mạnh sẽ dễ tổn thương
  • Khi sữa chảy ra, mẹ rướn người về trước để thu sữa lại. Hãy cẩn thận để sữa không chạm vào tay của mẹ
  • Lặp lại các bước 3, 4, 5 với tốc độ đều đặn đến khi bầu ngực không còn sữa mẹ tiết ra hoặc mẹ đã giảm bớt tình trạng căng sữa. Trong trường hợp mẹ có ý định vắt sữa bằng tay hoàn toàn thì hãy xoay sang các vị trí khác xung quanh và bắt đầu lại quy trình

Bước 6: Cho bé uống sữa mới vắt hoặc bảo quản trong túi kín, hộp đựng sữa mẹ và cất giữ dùng sau.

Ưu, nhược điểm của việc vắt sữa bằng tay

Vắt sữa bằng tay hay máy đều có những ưu- nhược điểm riêng. Tùy vào mục đích sử dụng mà mẹ quyết định loại hình vắt sữa cho con. Dưới đây là những ưu- nhược điểm của phương pháp vắt sữa bằng tay.

Vắt sữa bằng tay có thể thực hiện bất kỳ lúc nào
Vắt sữa bằng tay có thể thực hiện bất kỳ lúc nào

Ưu điểm:

  • Phương pháp này tự nhiên, giúp mẹ tiết kiệm một khoản chi phí mua máy hút, cọ rửa bình, máy khử trùng,…
  • Không cần dùng đến các thiết bị hỗ trợ bên ngoài
  • Vắt sữa bằng tay mẹ có thể sẵn sàng vắt ở mọi lúc, mọi nơi, bất cứ khi nào cần thiết. Mẹ cũng có thể nhận thấy thay đổi đáng lưu ý trên ngực của mình
  • Không chỉ thế việc vắt sữa bằng tay còn giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn khi dùng máy
  • Vắt sữa bằng tay cũng là giải pháp kích sữa, gọi sữa hiệu quả cho các mẹ bỉm. Nếu mẹ vắt sữa bằng tay trước khi sử dụng máy hút mẹ có thể nhận được nhiều sữa mẹ hơn. Cách kích sữa bằng tay sẽ giúp phản xạ xuống sữa tốt hơn bằng máy

Nhược điểm:

  • Mặc dù có nhiều ưu điểm xong để đạt được hiệu quả mẹ cần luyện tập, nắm rõ kỹ thuật kích sữa bằng tay thành thạo
  • Mẹ sẽ phải mất khá nhiều thời gian từ việc học cho tới quá trình vắt. Nếu sử dụng máy, mẹ có thể rảnh tay làm việc nhà, làm việc với máy tính hoặc thậm chí là chăm sóc bé
  • Nếu phải vắt sữa bằng tay hoàn toàn thì thời gian thực hiện khá lâu, mẹ có thể đối mặt với việc mỏi tay, đau tay vì cần dùng lực mới bóp được sữa. Hiệu suất hút sữa cũng sẽ không nhanh bằng máy điện
  • Đặc biệt phương pháp này không thích hợp với mọi người. Nhất là những mẹ ít sữa, không có sữa sau sinh

5 nguyên tắc “vàng” khi vắt sữa mẹ bằng tay

Trước khi tiến hành cách vắt sữa mẹ bằng tay cần phải lưu ý một số những điều dưới đây.

Vệ sinh trước và sau khi hút cẩn thận

Vệ sinh sạch sẽ trước và sau hút sữa để tránh nhiễm trùng
Vệ sinh sạch sẽ trước và sau hút sữa để tránh nhiễm trùng

Vệ sinh, sát trùng máy hút sữa trước và sau hút là việc cần thiết mà mẹ không được bỏ qua để tránh nhiễm trùng. Một số cách khử trùng máy vắt sữa an toàn hiện nay như:

  • Kết hợp dùng nước nóng, nước rửa bình chuyên dụng
  • Dùng chanh và nước nóng vệ sinh máy sau khi hút
  • Dùng máy tiệt trùng hơi nước, tia UV tùy vào điều kiện gia đình
  • Ngoài vệ sinh máy, trước khi hút sữa mẹ nên rửa tay sạch với xà phòng. Điều này giúp ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập, ảnh hưởng chất lượng sữa mẹ

Uống nước trước và sau mỗi cữ hút

Thành phần trong sữa của mẹ có đến 80% là nước. Vì vậy tốt nhất trước khi hút sữa mẹ nên uống khoảng 500ml nước hoặc sữa ấm. Đồng thời bù nước sau hút để tuyến sữa tiếp tục sản xuất.

Vừa hút vừa massage ngực

Muốn sữa chảy nhanh và nhiều thì nguyên tắc quan trọng khi hút đó là kết hợp massage, hút sữa. Sự kết hợp này sẽ giúp nang sữa hoạt động tốt hơn, sữa về nhiều hơn. Không những vậy, massage còn là biện pháp ngăn ngừa tắc tia và ung thư vú.

Mẹ có thể massage nhẹ nhàng bằng tay hoặc dùng khăn ấm, chườm quanh bầu ngực.

Massage khi hút giúp sữa ra nhiều và đặc hơn
Massage khi hút giúp sữa ra nhiều và đặc hơn

Ngồi đúng tư thế khi hút

Tư thế hút sữa sẽ giúp mẹ thấy dễ chịu và hút được nhiều sữa hơn. Theo đó, mẹ nên ngồi tựa vào ghế hoặc giường tầm 30 độ. Việc ngồi ở tư thế sai sẽ làm ảnh hưởng đến hiệu quả hút, tổn thương ti của mẹ. Thậm chí lâu ngày còn gây các bệnh xương khớp.

Áp dụng lịch hút sữa khoa học, đều đặn

Muốn sữa về nhanh và nhiều mẹ hãy xây dựng lịch hút khoa học. Theo đó, mỗi ngày mẹ nên hút đều đặn các cữ, mỗi cữ cách nhau 2-5 tiếng. Mẹ có thể tham khảo lịch hút L2, L3, L4, L5,…tùy vào thời gian của bản thân.

Một số câu hỏi thường gặp

Có nên vắt kiệt sữa không?

Có, mẹ nên vắt kiệt sữa nếu như không muốn bị tắc tia hoặc giảm sữa. Bởi theo cơ chế của não. Bộ não sẽ ra tín hiệu sản xuất ít sữa nếu mẹ không vắt kiệt. Vì não thấy rằng cơ thể vẫn còn sữa nên chỉ cần sản xuất bằng chỗ đã vắt.

Vắt sữa bằng tay có bị mất sữa không?

Vắt sữa bằng tay không làm sản phụ bị mất sữa, ngược lại còn làm cho mẹ thoải mái và việc tiết sữa diễn ra trơn tru. Vắt sữa bằng tay giống như liệu pháp massage bầu ngực, kích thích cơ thể sản xuất nhiều sữa hơn.

Nên hút sữa trong bao lâu?

Thời gian cho mỗi cữ hút nên là 15-20 phút, tối đa là 30 phút. Đây là thời gian vừa đủ để hút hết sữa và giúp cơ thể tái tạo sữa mới. Nếu thời gian hút lâu mẹ sẽ thấy mệt mỏi và làm tổn thương mô vú. Ngược lại nếu hút ít, sữa sẽ ngày một ít đi.

Nên cho bé bú mẹ trực tiếp hay vắt sữa?

Nếu được mẹ nên cho bé bú mẹ trực tiếp. Vì phương pháp này sẽ giúp tiết kiệm thời gian, tăng sự liên kết giữa hai mẹ con. Đồng thời kích thích cơ thể phóng thích oxytocin, giúp giảm căng thẳng, phòng ngừa trầm cảm sau sinh. Tuy nhiên với những trường hợp bất khả kháng, bé sinh non, núm vú ngắn, cần chăm sóc đặc biệt việc vắt sữa sẽ giúp con nhận được chất dinh dưỡng từ nguồn sữa mẹ.

Có nên vắt sữa đầu bỏ đi không?

Câu trả lời là KHÔNG. Vắt bỏ sữa đầu là một trong những sai lầm tai hại nhiều mẹ gặp phải. Sữa đầu chứa nhiều protein, nước, vitamin và khoáng chất. Vì vậy nó sẽ cung cấp một lượng kháng thể để con tăng cường miễn dịch. Nếu mẹ vắt bỏ hết lượng sữa đầu và cho bé bú sữa sau thì sẽ bỏ qua nguồn dinh dưỡng vàng.. Vì vậy tốt nhất là nên cho bé bú sữa đầu và cả sữa cuối. Ở một số trường hợp đặc biệt, bé không dung nạp lactose, mẹ quá nhiều sữa có thể vắt bỏ bớt lượng sữa đầu. Tuy nhiên điều này cần phải tham vấn ý kiến bác sĩ.

Lời kết

Vắt sữa bằng tay là giải pháp hoàn hảo thay thế cho những trường hợp không thể ti mẹ trực tiếp. Phương pháp này vừa giúp mẹ tiết kiệm chi phí lại còn mang đến lợi ích về mặt sức khỏe như dễ chịu và nhiều sữa hơn. Tuy nhiên để việc vắt sữa bằng tay đạt được hiệu quả mẹ sẽ cần rất nhiều thời gian thực hiện.

Chia sẻ bài viết này