Nội dung chính

Trẻ sơ sinh và Trẻ nhỏ bị sốt: 1001 thắc mắc của mẹ

Mỗi khi trẻ bị sốt, cả nhà thường lo sốt vó. Để giúp cha mẹ có những kiến thức cơ bản về tình trạng này ở trẻ, hãy cùng theo dõi thông tin trong bài viết dưới đây nhé!

Trẻ bị sốt: 1001 thắc mắc của mẹ được chuyên gia giải đáp
Trẻ bị sốt: 1001 thắc mắc của mẹ được chuyên gia giải đáp

Sốt ở trẻ là gì?

Sốt xảy ra khi “bộ điều chỉnh nhiệt” bên trong cơ thể trẻ tăng lên trên mức bình thường. Cơ quan này được tìm thấy trong não, được gọi là vùng dưới đồi. Chức năng của nó là nhận biết và điều chỉnh nhiệt độ cơ thể theo mức phù hợp (với người bình thường là trên dưới 37 độ C).

Nhiệt độ cơ thể của hầu hết mọi người thường thay đổi theo từng thời điểm trong ngày: nhiệt độ này thường thấp hơn một chút vào buổi sáng và cao hơn vào buổi tối. Đặc biệt có thể thay đổi khi trẻ chơi đùa và tập thể dục.

Tuy nhiên, đôi khi, vùng dưới đồi sẽ “thiết lập lại” cơ thể ở nhiệt độ cao hơn để phản ứng với nhiễm trùng, bệnh tật hoặc một số nguyên nhân khiến trẻ bị sốt khác. Mỗi khi trẻ bị sốt, cha mẹ thường hết sức lo lắng và tìm đủ mọi cách hạ sốt. Tuy nhiên, với từng loại sốt sẽ có cách xử lý khác nhau. Cha mẹ cần nắm rõ kiến thức để có thể chăm sóc trẻ tốt hơn.

Phân biệt các loại sốt ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh

Sốt không phải là một bệnh lý mà là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang “chiến đấu” với tác nhân gây bệnh. Một đứa trẻ bị sốt có thể là gợi ý của rất nhiều bệnh lý khác nhau. Trong đó, hai nhóm tác nhân phổ biến là virus và vi khuẩn, thường gây ra các loại sốt sau:

Trẻ bị sốt mọc răng

Đây là loại sốt chỉ xảy ra khi trẻ mọc răng. Lịch mọc răng của trẻ sơ sinh kéo dài trong vòng 2 năm: bắt đầu từ 6 tháng tuổi đến 2 tuổi rưỡi để hoàn thiện hàm răng sữa. Trong những lần mọc răng, trẻ có thể bị sốt, điều này là do tình trạng viêm nướu khiến thân nhiệt tăng nhẹ, kèm theo đó là cảm giác đau nhức và sưng tây kéo dài tới vài ngày.

Trẻ sơ sinh bị sốt mọc răng
Trẻ sơ sinh bị sốt mọc răng

Cụ thể, trẻ bị sốt mọc răng thường gặp những triệu chứng như sau:

  • Bé thường đưa tay vào miệng cắn
  • Trẻ ít bú, ít ngủ, hay khóc, luôn tỏ ra cáu kỉnh, khó chịu
  • Bé bị chảy nước miếng nhiều hơn. Miệng nhai chóp chép
  • Quan sát thất nướu trẻ bị sưng đỏ, xuất hiện răng sữa nhú lên
  • Trẻ bị sụt cân, rối loạn tiêu hóa, có biểu hiện tiêu chảy hoặc đi ngoài phân lỏng

Trẻ bị sốt phát ban

Sốt phát ban là bệnh rất dễ lây nhiễm, chủ yếu qua đường hô hấp, khi trẻ hắt hơi, ho. Vì vậy, những trẻ đến tuổi đi mẫu giáo, đi học,.. là đối tượng có nguy cơ cao mắc sốt phát ban. Nguyên nhân chủ yếu khiến trẻ em bị sốt phát ban là virus, trong đó chiếm đa số là các chủng như nhóm enterovirus, echo virus, adeno vi rút, virus rubella, virus sởi,…

Trẻ nhỏ bị sốt phát ban
Trẻ nhỏ bị sốt phát ban

Sốt phát ban thường khởi phát trong khoảng 1 – 2 tuần. Một số triệu chứng ở trẻ mà cha mẹ có thể theo dõi như: 

  • Sốt: Trẻ có thể bị sốt cao lên tới 39.5 độ C. Ngoài ra, trong khi sốt còn kèm theo tình trạng chảy nước mũi, ho, đau họng
  • Phát ban: Đây là hiện tượng xuất hiện các nốt hoặc đốm có màu hồng dưới da. Nốt phát ban không gây ngứa và sẽ tiêu biến trong khoảng 3 – 5 ngày
  • Các triệu chứng khác: Bỏ bú, biếng ăn, mắt sưng, tiêu chảy, sổ mũi, khó chịu, mệt mỏi,…

Trẻ bị sốt siêu vi

Sốt siêu vi (sốt virus) ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh khá đa dạng, bởi có đến hàng trăm ngàn loại virus khác nhau, phải kể đến như virus cúm, Enterovirus, Adenovirus, Coronavirus, Rhinovirus,… Với những triệu chứng điển hình sau:

  • Người mệt mỏi, uể oải, đau nhức
  • Sốt cao liên tục hoặc ngắt quãng. Có thời điểm cơ thể trẻ có thể tăng lên đến 40 độ C
  • Một số biểu hiện đi kèm khác như: phát ban, đỏ mắt, ho, nghẹt mũi, chảy nước mũi, viêm đỏ hầu họng

Trẻ sơ sinh bị sốt siêu vi rất dễ diễn tiến nặng, với biểu hiện nghiêm trọng như sốt cao, co giật, hôn mê,… đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ. Việc phân biệt trẻ bị sốt thường và sốt siêu vi khá khó khăn. Vì vậy, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác. Từ đó có hướng điều trị phù hợp và an toàn.

Trẻ bị sốt xuất huyết

Trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh bị sốt xuất huyết có tỷ lệ tử vong cao, với biểu hiện và diễn biến hết sức phức tạp. 

Trẻ sốt xuất huyết
Trẻ sốt xuất huyết
  • Ở giai đoạn đầu: trẻ có biểu hiện sốt cao liên tục, xuất huyết dưới da, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng
  • Giai đoạn nguy hiểm: rơi vào khoảng ngày thứ 3 – 7 sau khi nhiễm bệnh. Lúc này trẻ không còn bị sốt, tuy nhiên bắt đầu có dấu hiệu thoát huyết tương, bụng phình to, xuất hiện các mảng bầm tím dưới da, nằm rải rác tại khu vực mạng sườn, đùi, bụng và hai cánh tay. Đây là giai đoạn vô cùng nguy hiểm, đe dọa tới tính mạng của trẻ nên cần được cấp cứu kịp thời
  • Giai đoạn nguy hiểm: tình trạng được cải thiện hơn nhiều, trẻ hết sốt, lượng bạch cầu tăng, huyết áp ổn định

Trẻ bị sốt cảm lạnh

Sốt cảm lạnh ở trẻ em và trẻ sơ sinh thường xảy ra theo từng đợt, từ tháng 10 – 12 trong năm. Khi bị cảm lạnh, trẻ thường xuất hiện các triệu chứng như sổ mũi, hắt hơi, rát họng, đau đầu, mệt mỏi, sốt, biếng ăn. Nhìn chung, trẻ bị sốt cảm lạnh không quá nguy hiểm, nhưng triệu chứng kéo dài dễ gây ảnh hưởng tới các hoạt động thường ngày. Vì vậy, cha mẹ cần chú trọng nhiều hơn đến dinh dưỡng, nghỉ ngơi để sức khỏe của trẻ nhanh chóng hồi phục.

Trẻ bị sốt cảm cúm

Sốt cảm cúm thường dễ nhầm lẫn với sốt cảm lạnh, nhưng các triệu chứng của bệnh này thường nghiêm trọng hơn. Trẻ bị sốt cảm cúm thường có các triệu chứng như tiêu chảy, đau tai, buồn nôn, chảy nước mũi, ho, đau họng, chóng mặt, ớn lạnh,… Trẻ bị cảm cúm có thể tự khỏi và hết sốt trong khoảng 5 ngày. Tuy nhiên, với trẻ có sức đề kháng yếu, tình trạng này có thể gây diễn biến nặng, thậm chí đe dọa tới tính mạng.

Trẻ bị cảm lạnh gây sốt
Trẻ bị cảm lạnh gây sốt

Trẻ bị sốt do vi khuẩn

Sốt do vi khuẩn là tình trạng hiếm gặp. Bé thường có biểu hiện mắt trũng, môi khô, nhịp thở tăng, sốt và những dấu hiệu đặc trưng khác của bệnh nhiễm khuẩn đang gặp phải. Trẻ bị sốt vi khuẩn không thể tự khỏi mà cần đến thuốc kháng sinh. Tuy vậy, cha mẹ không nên tự ý mua thuốc cho trẻ uống. Việc dùng thuốc kháng sinh cần có chỉ định từ bác sĩ.

Cha mẹ cần làm gì khi trẻ bị sốt?

Ngoại trừ trường hợp bé bị sốt cao co giật, trẻ bị sốt không rõ nguyên nhân, trẻ gặp biến chứng khi sốt cần được nhập viện và theo dõi, tùy vào từng loại sốt sẽ có cách xử lý và chăm sóc khác nhau. Cha mẹ có thể tham khảo những biện pháp hạ sốt cho trẻ dưới đây để áp dụng tại nhà:

Chăm sóc trẻ bị sốt mọc răng

  • Ngay khi trẻ có biểu hiện sốt, cha mẹ cần theo dõi nhiệt độ liên tục. Nếu sốt trên 38 độ C, cha mẹ có thể cho trẻ uống Paracetamol, liều lượng theo hướng dẫn từ bác sĩ. Nếu trẻ sốt nhẹ, 37.5 – 38 độ C thì không cần uống thuốc hạ sốt
  • Sử dụng khăn nhúng nước ấm lau khắp người cho trẻ. Đồng thời nên cho trẻ mặc những bộ đồ rộng rãi, thoải mái, giúp hạ nhiệt, giảm sốt hiệu quả
  • Cho bé uống thêm nước lọc. Trường hợp bé dưới 6 tháng tuổi không uống được nước, mẹ có thể dùng khăn sạch chấm nước vào miệng của bé để tránh mất nước
  • Tăng cường cũ bú. Trẻ bị sốt thường có biểu hiện mệt mỏi nên rất lười bú. Vì vậy, mẹ nên chia lượng ăn trong ngày thành những bữa nhỏ để bé dễ dàng hấp thụ
  • Chú ý vệ sinh răng miệng cho trẻ sạch sẽ. Thường xuyên làm sạch nướu của trẻ sau khi bú
  • Không để trẻ ngâm những đồ vật sắc cạnh, cứng, vì có thể làm tổn thương nướu
Chăm sóc trẻ bị sốt mọc răng
Chăm sóc trẻ bị sốt mọc răng

Chăm sóc trẻ bị sốt phát ban

  • Cho trẻ mặc những trang phục thoải mái, được làm từ vải cotton. Nới lỏng quần áo để không gây cọ xát với các nốt phát ban
  • Hạn chế để trẻ đưa tay chạm phải dùng da phát ban
  • Thường xuyên theo dõi nhiệt độ của trẻ. Chườm ấm 10 phút/giờ
  • Nên vệ sinh cho trẻ bằng nước ấm vừa đủ. Tuyệt đối không được kiêng nước, kiêng gió. Bởi điều này sẽ khiến trẻ khó chịu, dễ gây nhiễm trùng da dẫn đến các biến chứng nguy hiểm hơn
  • Trường hợp trẻ bị sốt liên tục, mẹ có thể cho con uống thuốc hạ nhiệt dạng viên hoặc đặt thuốc hậu môn
  • Khuyến khích trẻ uống nhiều nước, có thể là sữa, súp, canh, nước hoa quả,… để ngăn chặn tình trạng mất nước
  • Cách ly trẻ để tránh lây nhiễm cho những bạn khác

Chăm sóc trẻ bị sốt siêu vi

Hiện nay, sốt siêu vi chưa có thuốc đặc hiệu. Vì vậy, điều trị sốt siêu vi ở trẻ sẽ chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng và nâng cao sức đề kháng. Dưới đây là những hướng dẫn cụ thể cho cha mẹ:

  • Sốt siêu vi khiến trẻ dễ rơi vào tình trạng mất nước. Vì vậy, điều quan trọng khi chăm sóc trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh sốt siêu vi là bổ sung nước và các chất điện giải kịp thời. Mẹ có thể cho bé uống sữa, nước ép trái cây, nước canh, súp,.. đều được
  • Thường xuyên kẹp nhiệt độ để kiểm tra thân nhiệt. Sử dụng khăn ấm lau vùng bẹn, nách và trán bé để hạ sốt. Trường hợp bé vẫn không hạ sốt, cha mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc dùng thuốc hạ sốt
  • Cung cấp cho trẻ đầy đủ các nhóm chất để tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể
  • Nếu trẻ có biểu hiện ớn lạnh, tiêu chảy kéo dài, nôn ói,… cha mẹ cần nhanh chóng đưa đến bệnh viện để được xử lý kịp thời
Chăm sóc trẻ bị sốt siêu vi
Chăm sóc trẻ bị sốt siêu vi

Chăm sóc trẻ bị sốt xuất huyết

  • Theo dõi thân nhiệt của trẻ, thông báo cho bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường
  • Cho trẻ uống thuốc hạ sốt theo đơn kê từ bác sĩ
  • Thường xuyên vệ sinh mũi họng, mắt cho trẻ bằng dung dịch nước muối sinh lý
  • Khuyến khích trẻ uống nhiều nước (nước chanh, nước cam, nước dừa, nước cháo loãng,…)
  • Nếu trẻ có biểu hiện khó thở, li bì, hạ thân nhiệt, da ẩm, đau ngực, đau bụng, nôn nhiều, tiểu ít, chảy máu chân răng, chảy máu cam,…. Cha mẹ cần đưa ngay đến bệnh viện để được cấp cứu

Chăm sóc trẻ bị sốt do cảm lạnh

Bên cạnh việc áp dụng các phương pháp hạ sốt, cha mẹ cần quan tâm đến chế độ dinh dưỡng để giúp trẻ nhanh chóng phục hồi:

  • Khuyến khích trẻ ăn nhiều rau xanh và trái cây, giúp bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết
  • Ưu tiên các thực phẩm mềm, lỏng, dễ tiêu
  • Nên cho trẻ uống nước ấm, giúp làm giảm dịch tiết. Đối với trẻ sơ sinh, mẹ nên tăng cường cữ bú
  • Thường xuyên súc miệng họng, vệ sinh mũi mỗi ngày để trẻ dễ thở
  • Ngoài ra, nếu trẻ bị sốt cảm lạnh kèm theo tình trạng nghẹt mũi, mẹ có thể xông tinh dầu hoặc xoa vào hai bên thái dương, vùng dưới mũi để giúp trẻ thoải mái hơn
Chăm sóc trẻ bị sốt do cảm lạnh
Chăm sóc trẻ bị sốt do cảm lạnh

Chăm sóc trẻ bị sốt do cảm cúm

  • Phối hợp dùng thuốc giảm ho và hạ sốt theo chỉ dẫn của bác sĩ
  • Theo dõi nhịp thở, thân nhiệt là tình trạng da ở môi và đầu ngón tay
  • Vệ sinh mũi họng và mắt hàng ngày
  • Cho trẻ mặc ấm khi trời lạnh
  • Cho trẻ sử dụng các đồ dùng cá nhân riêng: cốc, khay ăn, bô, chậu,…
  • Cho trẻ đeo khẩu trang khi ra khỏi phòng để tránh lây nhiễm cho người khác
  • Bổ sung vitamin C để tăng sức đề kháng
  • Trẻ đủ 6 tháng tuổi cần tiêm vắc xin phòng cúm

Chăm sóc trẻ bị sốt vi khuẩn

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khi bị sốt vi khuẩn cần được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Bởi vậy, khi trẻ có dấu hiệu sốt do vi khuẩn, cha mẹ nên đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và kê đơn thuốc phù hợp.

Những lưu ý cần tránh khi chăm sóc trẻ bị sốt

Bên cạnh các cách chăm sóc trên, chuyên gia khuyên bạn nên tránh làm những điều sau nếu không muốn trẻ sốt cao hơn:

  • Không để trẻ nghỉ ngơi trong không gian tù tùng, phòng kín
  • Không ủ ấm, mặc nhiều lớp áo cho trẻ
  • Không sử dụng rượu hay cồn để hạ sốt
  • Không lạm dụng thuốc hạ sốt, cho bé uống ngay khi vừa sốt. Điều này vô tình khiến cơ thể không có cơ hội đối mặt với tác nhân gây bệnh
  • Không áp dụng cách đắp chanh lên trán nhằm mục đích hạ sốt. Chanh axit cao có thể gây kích ứng da trẻ
  • Nếu trẻ bị sốt cao, co giật, cha mẹ không nên dùng sức ghì chặt bé hay sử dụng vật cứng để nạy miệng. Thay vào đó, mẹ hãy để bé nằm nghiêng, theo dõi thời gian co giật để thông báo đến bác sĩ
  • Không áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng để hạ sốt cho bé
  • Không cho trẻ uống thuốc aspirin để hạ sốt

Những câu hỏi thường gặp khi trẻ bị sốt

Dưới đây là những thắc mắc của các mẹ khi chăm sóc trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh bị ốm. Fitobimbi đã tổng hợp lại và nhờ chuyên gia giải đáp giúp các mẹ:

Trẻ bị sốt có nên tắm không?

Theo quan niệm dân gian, khi bị ốm cần kiêng nước. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, tắm cũng là một biện pháp hạ sốt rất hữu hiệu. Đặc biệt hơn, tắm còn giúp cơ thể trẻ được sạch sẽ, thơm tho, giảm tiết mồ hôi. Từ đó ngăn ngừa tình trạng lây nhiễm, khiến trẻ tránh xa được vi khuẩn, virus gây bệnh.

Lưu ý khi tắm cho trẻ bị sốt:

  • Cho trẻ tắm trong phòng kín gió
  • Pha nước tắm cho trẻ thấp hơn nhiệt độ cơ thể khoảng 2 độ C
  • Tắm cho trẻ thật nhanh, không quá 5 phút
  • Tắm xong cần lau khô người, sau đó mặc quần áo thoáng mát cho trẻ
Trẻ bị sốt cần được vệ sinh thân thể thường xuyên, không nên kiêng tắm
Trẻ bị sốt cần được vệ sinh thân thể thường xuyên, không nên kiêng tắm

Trẻ bị sốt có nên nằm điều hòa?

Theo chuyên gia, trẻ bị sốt vẫn có thể nằm phòng máy lạnh bình thường. Bầu không khí mát mẻ mang lại từ điều hòa sẽ giúp bé thoải mái và dễ chịu hơn. Tuy nhiên, mẹ cần nhớ kỹ những nguyên tắc quan trọng sau để giúp bé nghỉ ngơi tốt hơn:

  • Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa phù hợp, từ 27 – 29 độ C
  • Không bật điều hòa 24/24. Mỗi ngày nên tắt điều hòa tối thiểu 2 lần. Mở cửa phòng để giúp không khí được lưu thông
  • Nếu muốn đưa trẻ ra khỏi phòng máy lạnh, mẹ nên mở cửa trước đó 3 phút, cho bé thích nghi với nhiệt độ bên ngoài để tránh bị sốc nhiệt
  • Không đặt bé ở vị trí có gió điều hòa thổi thẳng vào đầu
  • Thường xuyên vệ sinh điều hòa và phòng ngủ của bé

Trẻ bị sốt nên ăn gì?

Cơn sốt không chỉ khiến trẻ cảm thấy mệt mỏi mà còn làm giảm hoạt động tiêu hóa của dạ dày. Vì vậy, mẹ hãy tránh cho bé ăn những thực phẩm khó tiêu hóa, thay vào đó là những đồ ăn dễ hấp thu hơn. Chẳng hạn như:

Trẻ dưới 6 tháng tuổi:

  • Cho bé bú mẹ hoặc uống sữa công thức nhiều lần trong ngày
  • Nhu cầu sữa cho trẻ trong một ngày là 150ml/kg, chia làm 8 – 10 cữ

Trẻ từ 6 tháng trở lên:

  • Duy trì cho bé uống sữa hàng ngày
  • Cho bé ăn cháo loãng hơn bình thường. Mỗi ngày ăn 4 – 5 cữ, nhưng với lượng ăn ít hơn
  • Bữa ăn nên có canh, rau củ giúp để dễ ăn
  • Cho bé ăn những món “khoái khẩu”. Đặc biệt, khuyến khích cho trẻ ăn nhiều hơn các thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, xoài, dâu tây, cà chua, kiwi,…
  • Cho bé ăn thêm sữa chua vào các bữa phụ, giúp bổ sung lợi khuẩn đường ruột, cải thiện khả năng tiêu hóa, cho bé sớm bình phục.
  • Trẻ bị sốt nên ăn cháo gì? Đây là món ăn không những dễ tiêu hóa và hấp thụ mà còn dồi dào dinh dưỡng. Một số gợi ý để bổ sung cho bé là: cháo hạt sen, cháo thịt nạc với tía tô, cháo đậu xanh, cháo thịt bò cà rốt,…

👉👉👉 Trẻ bị sốt nên ăn cháo gì? Top 8 gợi ý mẹ chớ bỏ qua!

Trên đây là những thông tin về trẻ bị sốt. Mong rằng chia sẻ này sẽ giúp cha mẹ trang bị được cho mình những kiến thức hữu ích trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của bé yêu. Chúc bé luôn khỏe mạnh và mau lớn!

Nguồn: https://fitobimbi.vn/

Chia sẻ bài viết này