Nội dung chính

Trẻ Bị Viêm Phế Quản Có Đáng Lo Không? Mẹ Phải Làm Sao?

Viêm phế quản là bệnh thường gặp ở trẻ em, bệnh có thể diễn biến quanh năm, nhưng tập trung nhất vẫn là khi giao mùa hoặc khi thời tiết trở lạnh. Trẻ bị viêm phế quản tuy đơn giản nhưng nếu không điều trị sớm dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm như viêm phổi. Do đó, cha mẹ cần hiểu được nguyên nhân, nhận biết sớm các dấu hiệu và cách phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng cho trẻ.

Viêm phế quản là gì?

Nhìn chung, viêm phế quản (hay: bronchitis) là tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm niêm mạc ống phế quản ở trẻ em.

Ống phế quản là các ống dẫn khí lớn nối khí quản với phổi. Lớp niêm mạc của các ống phế quản này rất mỏng manh, có vai trò tạo ra chất nhầy và có tác dụng kháng khuẩn. Chất nhầy trong ống sẽ bảo vệ hệ hô hấp của trẻ, giúp cho tình trạng nhiễm trùng không xảy ra. Viêm ống phế quản dẫn đến tăng tiết nhiều chất nhầy hơn, gây khó thở và gây viêm phế quản.

Khi bé bị cảm lạnh, viêm họng, cảm cúm hoặc viêm xoang, virus gây bệnh có thể lây lan đến vùng phế quản. Khi virus đến được đó sẽ gây sưng đường thở, viêm và tắc một phần chất nhầy. Khi đó, cha mẹ cần lưu ý các dấu hiệu trong giai đoạn đầu của viêm phế quản để ngăn ngừa bệnh diễn biến nặng hơn.

Viêm phế quản là gì?

Viêm phế quản dị ứng ở trẻ em có thể do vi khuẩn, virus, các chất gây dị ứng hoặc chất kích thích gây ra. Ở trẻ sơ sinh, viêm phế quản được gọi là viêm tiểu phế quản, nó thể hiện tình trạng viêm của đường thở, được gọi là tiểu phế quản. Các triệu chứng và cách chữa của cả viêm phế quản và viêm tiểu phế quản gần như giống nhau. Quá trình điều trị viêm phế quản ở trẻ sơ sinh sẽ nhằm mục đích làm dịu quá trình hô hấp và giảm nhiễm trùng ở phổi.

Phân loại viêm phế quản ở trẻ

Viêm phế quản ở trẻ em được chia làm 2 loại:

Viêm phế quản cấp tính

Viêm phế quản cấp tính chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới hai tuổi và trẻ từ 9 đến 15 tuổi.

Viêm phế quản cấp ở trẻ chủ yếu nguyên nhân là do virus, nhưng vi khuẩn cũng có thể gây ra viêm phế quản. Bệnh viêm phế quản cấp ở trẻ em khởi phát nhanh chóng, và có thể có các triệu chứng nghiêm trọng.

Hình ảnh viêm phế quản ở trẻ em
Hình ảnh viêm phế quản ở trẻ em

Viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản mạn tính thường gặp ở những người trên 45 tuổi, nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến cả trẻ em và trẻ thanh thiếu niên.

Nếu bé bị viêm phế quản mạn tính, bé sẽ mất nhiều thời gian hơn bình thường để hồi phục sau một đợt cảm lạnh hoặc bất kỳ bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nào khác.

Viêm phế quản mãn tính thường kéo dài từ vài tháng đến vài năm. Khi đó, niêm mạc của các ống phế quản sẽ bị viêm và kích thích, tạo ra quá nhiều chất nhầy. Trẻ em tiếp xúc với khói và bụi thụ động có thể dẫn đến tình trạng này và xuất hiện biến chứng nặng, chẳng hạn như viêm phổi.

Nguyên nhân trẻ bị viêm phế quản

Vì sao trẻ bị viêm phế quản?
Vì sao trẻ bị viêm phế quản?

Một nghiên cứu cho thấy 90% trường hợp viêm phế quản cấp tính xảy ra do nhiễm virus, vi khuẩn. Bé cũng có thể bị lặp đi lặp lại các đợt viêm phế quản cấp tính mà vẫn không được chẩn đoán và điều trị. Ô nhiễm công nghiệp và khói thuốc lá có thể dẫn đến viêm phế quản mãn tính.

Các virus có thể dẫn đến viêm phế quản cấp tính bao gồm:

  • Virus cúm
  • Adenovirus
  • Rhinovirus
  • Virus thể hợp bào gây bệnh lý hô hấp
  • Virus Herpes simplex
  • Human bocavirus

Đôi khi, nhiễm trùng thứ cấp cũng có thể dẫn đến viêm phế quản. Điều này chủ yếu có thể xảy ra ở trẻ em bị suy giảm miễn dịch hoặc bị xơ nang. Các vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng bao gồm Mycoplasma, Chlamydia pneumonia, H. influenza, M. catarrhal và S. pneumonia.

Ngoài ra còn một số nguyên nhân gây viêm phế quản ở trẻ em là:

  • Nhiễm trùng nấm
  • Trào ngược dạ dày thực quản

Triệu chứng viêm phế quản ở trẻ

Ban đầu, cha mẹ có thể nhầm lẫn viêm phế quản với triệu chứng của cảm lạnh thông thường, nhưng nếu bé bị cảm lạnh và sốt kéo dài, cần lưu ý quan sát thêm những triệu chứng khác của bé.

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị viêm phế quản
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị viêm phế quản

Triệu chứng viêm phế quản cấp tính

Cha mẹ cần chú ý lắng nghe tiếng ho của trẻ, vì tiếng ho của trẻ sẽ giúp xác định được trẻ có bị viêm phế quản hay không. Thông thường, trẻ bị viêm phế quản sẽ phát ra âm thanh khò khè khi ho.

Trong giai đoạn đầu, bé có thể xuất hiện các triệu chứng của cảm lạnh thông thường, như đau họng, nghẹt mũi, mệt mỏi, chảy nước mũi, ớn lạnh, đau ngực, thở khò khè nhẹ và sốt nhẹ, cuối cùng chuyển thành ho khan, tiết ra chất nhầy màu xanh hoặc vàng.

Đôi khi trẻ có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp, có thể bao gồm khó thở, phồng mũi, mệt mỏi, mất ngủ, mất cảm giác thèm ăn, và nhịp tim tăng.

Triệu chứng viêm phế quản mạn tính

  • Ho liên tục không ngừng hơn một tuần
  • Phát sốt hoặc ớn lạnh
  • Tím tái (làm da xanh và tái xanh do không cung cấp đủ oxy cho phổi)
  • Chất nhầy đặc có vệt máu trong trường hợp rất nặng
  • Khó thở và khó thở ngay cả khi hoạt động thể chất nhẹ
  • Căng và đau toàn bộ ngực, đau dữ dội sau mỗi lần ho
  • Thở khò khè nghiêm trọng
  • Mệt mỏi
  • Nhức đầu

Nếu cha mẹ nghi ngờ trẻ bị viêm phế quản, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế ngay lập tức để được chẩn đoán chính xác nhất.

Chẩn đoán viêm phế quản ở trẻ

Chẩn đoán viêm phế quản ở trẻ

Viêm phế quản ở trẻ có thể được chẩn đoán bằng một vài xét nghiệm đơn giản.

  • Khám sức khỏe: Trẻ bị viêm phế quản sẽ phát ra âm thanh lạch cạch, khò khè phát ra từ phổi khi trẻ thở và ho.
  • Bệnh sử: Các bác sĩ sẽ hỏi xem có ai xung quanh bé hút thuốc hay không, bé có hay tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá không, trong gia đình có ai có tiền sử mắc bệnh hen suyễn hay các bệnh về hô hấp khác không.
  • Chụp X-quang ngực: Chụp X-quang giúp các bác sĩ nhận biết được mức độ tắc nghẽn và loại trừ được các vấn đề về phổi do tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động.
  • Xét nghiệm đờm: Các bác sĩ sẽ lấy đờm của bé đem đi xét nghiệm để xem trong đờm có chứa các tác nhân gây bệnh hay không.

Điều trị viêm phế quản cho trẻ

Điều trị viêm phế quản cho trẻ

Việc điều trị viêm phế quản cho trẻ sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố bao gồm tuổi, tiền sử bệnh và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Việc điều trị viêm phế quản ở trẻ cũng sẽ phụ thuộc vào việc trẻ đang bị viêm phế quản cấp tính hay viêm phế quản mãn tính.

Điều trị viêm phế quản cấp tính

Không phải tất cả các trường hợp viêm phế quản cấp tính đều cần dùng tới kháng sinh. Điều quan trọng là cần phải hết sức cẩn thận để đảm bảo vệ sinh xung quanh trẻ, cho trẻ rửa tay thường xuyên và tránh bụi hoặc khói thuốc thụ động. Ngoài ra còn một số biện pháp điều trị khác bao gồm:

  • Sử dụng thuốc giảm đau hạ sốt để giúp hạ sốt và giảm khó chịu cho bé
  • Sử dụng thuốc giảm ho
  • Cho bé uống nhiều chất lỏng hơn để giúp làm loãng chất nhầy
  • Cho bé nghỉ ngơi nhiều

Điều trị viêm phế quản mạn tính

Các triệu chứng của viêm phế quản mãn tính có thể cần được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Dưới đây là một số biện pháp điều trị cho trẻ bị viêm phế quản mạn tính:

  • Cho trẻ uống nhiều chất lỏng: Hãy cho bé uống nhiều nước mỗi ngày để làm loãng chất nhầy.
  • Nghỉ ngơi tuyệt đối: nghỉ ngơi sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn và tạo cơ hội cho các ống phế quản có thời gian chữa lành vết thương.
  • Thuốc kháng sinh: khi tình trạng viêm do vi khuẩn, các bác sĩ sẽ kê một đợt kháng sinh để chống và ngăn ngừa nhiễm trùng.
  • Thuốc giãn phế quản: Khi bé bị khó thở, đôi khi các bác sĩ sẽ kê thuốc giản phế quản
  • Thuốc thông mũi: giúp loại bỏ chất nhầy từ đường thở bị kích thích và bị viêm, giúp bé thở dễ dàng hơn mà không bị cản trở.
  • Liệu pháp oxy: Khi mức oxy trong máu của bé thấp hơn mức bình thường, trẻ sẽ được điều trị bằng oxy. Trong liệu pháp này, oxy bổ sung sẽ được cung cấp cho các mô và tế bào để chúng nhận được các chất dinh dưỡng cần thiết.

Cách chăm sóc trẻ bị viêm phế quản

Hầu hết các trường hợp trẻ bị viêm phế quản đều nhẹ và một số biện pháp chăm sóc trẻ đơn giản tại nhà có thể làm giảm đi các triệu chứng này.

Uống nhiều nước giúp làm loãng chất nhầy
Uống nhiều nước giúp làm loãng chất nhầy
  • Uống nhiều nước: Phương pháp điều trị tốt nhất cho hầu hết trẻ em là cho trẻ uống nhiều nước. Hãy khuyến khích bé uống từ 8 đến 10 cốc nước mỗi ngày để giúp giảm tắc nghẽn và ngăn ngừa mất nước.
  • Máy tạo độ ẩm phun sương: Hãy trang bị máy tạo độ ẩm trong phòng để bé được an toàn khỏi các chất kích thích từ bụi. Đồng thời nó giúp trẻ dễ thở hơn, làm không khí bớt khô hơn.
  • Vitamin C: Nước ép cam và chanh có hàm lượng Vitamin C cao, là chất giúp tăng cường miễn dịch tự nhiên và giúp bé chống lại các tác nhân gây bệnh.
  • Mật ong: Mật ong không chỉ có đặc tính chống viêm mà còn chống vi khuẩn rất tốt. Nó giúp trẻ thở dễ dàng hơn và giảm thiểu cơn ho. Bên cạnh đó, một vài thìa mật ong trong nước ấm cũng sẽ giúp ích rất nhiều trong việc giảm tắc nghẽn.
  • Xoa ngực: Xoa ngực với tinh dầu bạc hà, bạch đàn hoặc long não giúp làm ấm da. Động tác xoa bóp giúp tăng lưu lượng máu đến vùng ngực, từ đó làm giãn các ống phế quản và giúp bé thở tốt hơn.
  • Nghệ: Nghệ có đặc tính khử trùng và chống viêm có thể giúp ích cho bé khi bị viêm phế quản. Hãy thử trộn một thìa cà phê nghệ tươi xay với một ít sữa ấm và cho trẻ uống hàng ngày nhé.
  • Nhỏ mũi cho bé bằng nước muối sinh lý: giúp giảm nghẹt mũi ở trẻ. Thực hiện cho bé trước khi ăn và ngủ giúp bé thở dễ dàng hơn.

Các biến chứng khi trẻ bị viêm phế quản

Các biến chứng khi trẻ bị viêm phế quản

Viêm phổi

Theo thống kê, có tới 5% trường hợp trẻ bị viêm phế quản tiến triển thành viêm phổi. Viêm phế quản mãn tính dẫn đến nhiễm trùng do vi khuẩn dưới dạng viêm phổi. Các túi khí nhỏ (phế nang) trong phổi sẽ bị ảnh hưởng bởi những vi khuẩn này.

Do miễn dịch ở phổi kém hơn, nên vi khuẩn gây nhiễm trùng có thể dễ dàng gây viêm phổi ở trẻ. Trẻ dễ bị viêm phổi nếu có hệ miễn dịch kém.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính làm hạn chế khả năng hoạt động bình thường của phổi và gây khó thở. Vì phổi phải chịu những tổn thương không thể phục hồi, do đó điều trị và thay đổi lối sống là cách duy nhất để làm chậm sự tiến triển của bệnh và cho phép bé có một cuộc sống thoải mái hơn.

Phòng ngừa viêm phế quản ở trẻ

Để giúp bé phòng ngừa bệnh viêm phế quản, cha mẹ cần tuân thủ các biện pháp vệ sinh như rửa tay thường xuyên, đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và tránh xa nguồn lây bệnh. Ngoài ra, cha mẹ cũng cần:

  • Khuyến khích bé rửa tay sạch bằng xà phòng và nước trước khi ăn.
  • Cho trẻ ăn thức ăn bổ dưỡng và lành mạnh để tăng cường miễn dịch.
  • Hạn chế cho bé tránh xa các nguồn lây nhiễm
  • Tiêm vắc xin cho bé đúng lịch
  • Vệ sinh môi trường xung quanh bé luôn sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh

Các câu hỏi thường gặp khi trẻ bị viêm phế quản

Viêm phế quản có lây không?

Các mầm bệnh gây viêm phế quản rất dễ lây lan và có thể lây qua không khí nhờ những giọt bắn khi trẻ ho hoặc hắt hơi. Nếu bé tiếp xúc với một đứa trẻ bị nhiễm bệnh khác thì sẽ có nguy cơ cao tiếp xúc với mầm bệnh.

Viêm phế quản có lây không?
Viêm phế quản có lây không?

Viêm phế quản bao lâu thì khỏi?

Viêm phế quản ở trẻ do virus thường kéo dài khoảng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, một số trẻ có thể có các triệu chứng như ho kéo dài khoảng 3 đến 4 tuần.

Viêm phế quản thường mất 1-2 tuần để thuyên giảm và thường sẽ không gây ra bất kỳ biến chứng nào.

Trẻ bị viêm phế quản sốt mấy ngày?

Trẻ bị viêm phế quản thông thường sẽ sốt từ 3 đến 5 ngày sau đó thuyên giảm. Nếu trẻ bị nặng hơn, tình trạng này có thể kéo dài lên đến 1 tuần.

Viêm phế quản có nguy hiểm không?

Viêm phế quản ở trẻ tuy không quá nguy hiểm nhưng nếu không được nhận biết sớm và theo dõi, xử lý kịp thời thì sẽ dễ dẫn đến biến chứng viêm phổi, suy hô hấp thậm chí là tử vong.

Trẻ bị viêm phế quản có nên nằm điều hoà?

Một số mẹ nhận định nằm điều hòa là một trong các nguyên nhân khiến trẻ bị viêm phế quản. Điều này là không đúng vì viêm phế quản là do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Trẻ hoàn toàn có thể nằm điều hòa khi thời tiết nóng bức vì nó khiến cho trẻ cảm thấy mát mẻ và dễ chịu. Tuy nhiên cha mẹ cần cho bé sử dụng điều hòa một cách đúng đắn để tránh làm cho tình trạng của bé trở nên nặng hơn. Ví dụ: bật điều hòa không quá chênh lệch với nhiệt độ bên ngoài, không chĩa thẳng hướng gió vào người bé, không bật điều hòa quá lâu, sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng bé để hạn chế không khí quá khô.

Trẻ bị viêm phế quản có nên tắm không?

Nhiều mẹ cho rằng khi trẻ bị viêm phế quản nếu tắm sẽ khiến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Đây hoàn toàn là quan niệm sai lầm. Khi trẻ bị viêm phế quản, cần phải đảm bảo giữ gìn vệ sinh cho trẻ mới có thể khiến trẻ mau khỏi bệnh. Tuy nhiên cần phải tắm cho con đúng cách thì mới đảm bảo cho sức khỏe của bé: nên cho trẻ tắm nước ấm, tắm ở nơi kín gió, tắm nhanh không tắm lâu, sau khi tắm cần lau khô và ủ ấm ngay cho bé.

Trẻ bị viêm phế quản nên ăn gì?

Trẻ nên ăn các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng như tôm, cá, giàu chất béo lành mạnh như cá hồi… Tăng cường bổ sung rau xanh và các thực phẩm giàu vitamin C để tăng cường sức đề kháng. Cho trẻ uống thêm nhiều nước.

Trẻ bị viêm phế quản không nên ăn gì?

Hạn chế cho trẻ ăn các thức ăn chứa nhiều đường hoặc chứa nhiều dầu mỡ, tránh các loại nước ngọt có gas, thức ăn khó tiêu hóa.

Lời kết

Trên đây là toàn bộ những kiến thức cha mẹ cần biết khi trẻ bị viêm phế quản. Hy vọng những thông tin hữu ích này sẽ giúp cha mẹ hiểu đúng về bệnh, cũng như có các cách phòng ngừa để hạn chế nguy cơ mắc bệnh ở trẻ. Nếu trẻ bị viêm phế quản kèm theo những triệu chứng nặng hơn như sốt cao, khó thở nặng…hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay để được điều trị kịp thời nhé.

Scroll to Top