Nội dung chính

Top 4 cách bổ sung Kẽm và Sắt cho bé hiệu quả tối ưu

Bổ sung kẽm và sắt cho bé thế nào là câu hỏi được rất nhiều mẹ quan tâm. Dưới đây Fitobimbi sẽ gợi ý những cách làm hiệu quả để bé hấp thu và phát triển tốt.

top 4 cach bo sung sat va kem cho be

Bổ sung sắt và kẽm cho bé có lợi ích gì?

Theo TS. BS Phan Bích Nga (Viện dinh dưỡng quốc gia): 60% trẻ dưới 5 tuổi ở Việt Nam bị thiếu sắt. Trung bình cứ 3 trẻ thì có 1 trẻ thiếu sắt và thiếu sắt thường đi kèm với thiếu kẽm. Vì vậy việc bổ sung vi chất là hết sức quan trọng trong những giai đoạn đầu đời của bé. Cụ thể những lợi ích mà việc bổ sung sắt và kẽm mang lại gồm:

  • Sắt là vi chất cần thiết để sản xuất và duy trì lượng máu trong cơ thể. Có khoảng 70% lượng sắt được tìm thấy trong các tế bào hồng cầu. Việc bổ sung sắt sẽ giúp vận chuyển oxy từ phổi đến các tế bào, giúp bé phát triển khỏe mạnh. Thiếu sắt sẽ gây thiếu máu, suy giảm hệ thống miễn dịch, trí não và tim mạch đều bị ảnh hưởng
  • Trong khi đó kẽm là nguyên tố vi lượng, tham gia vào cấu tạo của hơn 300 Enzyme. Kẽm hỗ trợ nhận thức, cải thiện trí nhớ, tăng cường miễn dịch, góp phần bảo vệ cơ thể khỏi những rủi ro bệnh tật. Không chỉ dừng ở đó, việc bổ sung kẽm đầy đủ còn giúp bé tăng hấp thụ, tổng hợp chất đạm, tạo cảm giác ngon miệng, giúp bé ăn ngon, hấp thụ tốt. Nếu trẻ thiếu kẽm có thể chậm phát triển về chiều cao, giảm miễn dịch, dậy thì muộn, rối loạn trí não,…

Theo các chuyên gia thiếu kẽm và thiếu sắt thường đi liền với nhau. Bởi kẽm đóng vai trò là chất xúc tác giúp chuyển hóa sắt trong quá trình tổng hợp enzyme. Sự thiếu hụt về kẽm sẽ khiến sắt giảm hấp thu do cơ chế ngăn chặn hoặc huy động sắt từ các mô ở ruột.

Ngoài ra, sắt và kẽm cũng có nhiều trong các loại thực phẩm giống nhau. Sự hấp thụ của chúng bị hạn chế bởi một số hoạt chất. Vì vậy, tình trạng này nếu để kéo dài sẽ khiến sức khỏe bé bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó mẹ nên chú ý bổ sung sắt và kẽm cho bé ngay từ khi ăn dặm.

Dùng sắt và kẽm như thế nào để có hiệu quả cho bé?

Ngoài các biện pháp được liệt kê ở trên thì quá trình bổ sung sắt kẽm cho bé còn cần những nguyên tắc sau:

Khi nào cần bổ sung? Dấu hiệu trẻ thiếu sắt và kẽm

Bố mẹ rất là khó nhận biết tình trạng thiếu kẽm và thiếu sắt của em bé trong quá trình nuôi dưỡng, mà chỉ biết được khi đứa trẻ có hậu quả của thiếu Kẽm và thiếu sắt gây ra. Chính vì vậy để trẻ phát triển được tốt nhất nên bổ sung sắt và kẽm cho bé đủ nhu cầu hang ngày. Sau đây là một số dấu hiệu cụ thể giúp mẹ nhận biết bé thiếu sắt và kẽm bao gồm:

  • Bé xanh xao, nhợt nhạt; móng tay, móng chân yếu, dễ gãy rụng
  • Bé bị mệt mỏi, thiếu tập trung hay buồn ngủ
  • Bé có biểu hiện cáu gắt, quấy khóc về đêm
  • Bé lười ăn, bỏ bú, không ăn cá hoặc thịt
  • Bé hấp thụ dinh dưỡng kém, cân nặng và chiều cao chậm tăng trưởng
  • Bé dễ mắc các bệnh về da như chàm sữa, rôm sảy, mề đay, dị ứng,…

Lượng sắt, kẽm tối thiểu trẻ cần trong ngày để phát triển tốt nhất

Ở mỗi giai đoạn phát triển và mỗi độ tuổi khác nhau trẻ có nhu cầu sắt, kẽm khác nhau. Cha mẹ có thể tham khảo “Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam” do Nhà xuất bản Y học phát hành có hướng dẫn bổ sung nhu cầu sắt, kẽm của trẻ như sau:

bang nhu cau dinh duong sat kem

Như vậy, theo bảng nhu cầu dinh dưỡng trên, nếu cha mẹ muốn bổ sung sắt, kẽm cho trẻ từ nguồn thực phẩm thì phải bổ sung một lượng khá lớn. Cụ thể:

Bé trai 6 tháng tuổi, có mức hấp thu kẽm trung bình (20%), mức hấp thu sắt tốt (15%). Nhu cầu cần nạp trong 1 ngày: 4,1mg kẽm và 5,6mg sắt, tương tương với việc bé phải ăn khoảng 23 lòng đỏ trứng gà hoặc gần 1 kg thịt ghẹ hay ăn 1kg thịt bò mới đáp ứng đủ nhu cầu sắt, kẽm của một ngày. (hàm lượng này còn chưa kể đến sự thất thoát sắt, kẽm trong quá trình chế biến). Đây là điều không thể.

Vậy, để đảm bảo đủ sắt, kẽm cho trẻ, cha mẹ nên chủ động bổ sung dự phòng nhu cầu hàng ngày cho bé để tránh việc thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng này kéo dài ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của trẻ.

Sắt và kẽm có dùng với nhau được không?

Có nhiều khuyến cáo cho rằng, bổ sung sắt và kẽm cùng lúc gây cạnh tranh hấp thu? Vậy quan điểm này có đúng không?

Theo chuyên gia, trẻ thiếu sắt thường đi đôi với thiếu kẽm, bởi chúng có mối tương quan hỗ trợ trong việc hấp thu. Mặc dù hai kim loại này đều cùng hóa trị 2, tuy nhiên chúng được vận chuyển vào cơ thể theo hai kênh hoàn toàn khác nhau. Mặc khác, nếu bổ sung sắt và kẽm theo tỷ lệ phù hợp, dưới 2/1, đặc biệt là 1/1 thì không có sự canh tranh hấp thu nào. Ngược lại, sự bổ sung này còn hỗ trợ hấp thu qua lại lẫn nhau.

Để biết rõ hơn xem tại dây: Uống kẽm và sắt cùng lúc có được không? Cần lưu ý gì?

Bé có thể dùng hai vi chất này với nhau nếu hàm lượng sắt không quá 25mg
Bé có thể dùng hai vi chất này với nhau nếu hàm lượng sắt không quá 25mg

4 cách bổ sung kẽm và sắt cho bé

Trẻ nhỏ là đối tượng cần được chăm sóc và bảo vệ toàn diện do hệ miễn dịch còn non yếu. Việc bổ sung sắt và kẽm thời điểm này sẽ tạo điều kiện để bé phát triển toàn diện về trí não và thể chất. Dưới đây là những cách bổ sung kẽm và sắt cho trẻ hiệu quả mà mẹ nên bỏ túi.

Dùng sữa mẹ hoàn toàn

Bổ sung sắt và kẽm cho trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi tốt nhất là dùng sữa mẹ. Tuy hàm lượng sắt trong sữa mẹ không cao, chỉ chiếm khoảng 0,3mg/ lít. Nhưng so với sữa bò và các loại sữa công thức, chúng lại có khả năng hấp thụ tốt hơn. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, khoảng 70% lượng sắt trong sữa mẹ sẽ được các bé hấp thụ, trong khi đó sữa bò chỉ đạt 30% và sữa công thức là 10%.

Giống như các sắt, lượng kẽm trong sữa mẹ chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng của bé trong 3 tháng đầu. Bởi lúc này lượng kẽm trong sữa mẹ đạt 2-3mg/ lít nhưng 3 tháng tiếp theo chúng giảm còn 0,9mg/ lít.

Vì vậy với trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi, việc bú mẹ có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng sắt , nhưng bé cần hấp thụ kẽm từ nhiều nguồn dinh dưỡng khác.

Xây dựng chế độ ăn giàu dinh dưỡng

Bổ sung sắt và kẽm cho trẻ còn có thể sử dụng qua chế độ ăn hàng ngày. Đây là phương pháp được nhiều mẹ bỉm áp dụng bởi tính hiệu quả, an toàn và tiết kiệm cao. Cụ thể:

Đối với trẻ chưa ăn dặm, mẹ ăn gì để sữa giàu kẽm và sắt?

Trẻ giai đoạn dưới 6 tháng tuổi chưa ăn dặm, bé chủ yếu hấp thụ sắt, kẽm qua nguồn sữa mẹ. Vì vậy để lượng sữa đạt chất lượng, chế độ ăn của mẹ cần chú ý những điều sau:

  • Tăng cường thực phẩm giàu sắt và kẽm như thịt bò, hải sản có vỏ, trứng, các loại đậu, súp lơ, rau xanh,…
  • Kết hợp thêm các loại vitamin C từ rau xanh và hoa quả để cơ thể hấp thụ dinh dưỡng tốt nhất
  • Ngoài việc sử dụng thực phẩm giàu sắt và kẽm, thời điểm này mẹ cũng cần hạn chế các loại gia vị có mùi nặng, hoặc sử dụng cà phê, rượu, bia,… Bởi những loại thực phẩm này không những làm giảm khả năng hấp thụ kẽm và sắt mà còn ảnh hưởng tới bé qua đường sữa

Trẻ ăn dặm nên ăn gì để bổ sung dinh dưỡng?

Đối với trẻ ăn dặm, nguồn sắt và kẽm cho bé ngoài sữa mẹ còn có thêm các loại thực phẩm hàng ngày. Tuy nhiên giai đoạn mới bắt đầu mẹ nên ưu tiên sử dụng cho bé các món ăn có độ lỏng cao, sau đó tăng dần độ đặc. Một vài gợi ý cho mẹ như:

  • Thịt bò: Cứ 100g thịt bò sẽ cho khoảng 3.1g sắt và 3,64g kẽm
  • Thịt gà: Ăn thịt gà ngoài cung cấp sắt và kẽm còn giúp bé chống ung thư, tăng độ sáng của mắt hiệu quả
  • Hạt bí ngô: Ngoài sắt và kẽm bí ngô còn chứa canxi, magie dồi dào, tốt cho sức khỏe bé
  • Súp lơ: Ít ai biết rằng ngoài sắt, kẽm súp lơ còn chứa rất nhiều vitamin C. Do đó khi sử dụng sẽ giúp bé hấp thu hiệu quả
  • Nấm: Trong nấm chứa nhiều loại protein, sắt, kẽm mà mẹ không nên bỏ qua khi xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé
  • Các loại hải sản: Tôm, cua, hàu, mực là nguồn dinh dưỡng hết sức dồi dào cho bé. Mẹ có thể tận dụng để hấp, xào, nấu cháo hoặc làm ruốc đều được
  • Ngoài thực phẩm bổ sung sắt và kẽm cho bé, mẹ nên tăng cường các loại quả giàu vitamin C như cam, quýt, chuối, xoài. Đồng thời đảm bảo thực đơn đầy đủ nhóm đạm, khoáng chất, tinh bột, vitamin, giúp bé phát triển toàn diện
Bé ăn dặm có thể lấy dinh dưỡng từ thức ăn
Bé ăn dặm có thể lấy dinh dưỡng từ thức ăn

Sản phẩm bổ sung kẽm và sắt cho bé

Ngoài thực phẩm, sữa mẹ, thì bổ sung sắt và kẽm cho bé còn có thể sử dụng viên uống chức năng. Phương pháp này được đánh giá rất cao về tính hiệu quả. Bởi từ tháng thứ 4 lượng kẽm và sắt trong sữa mẹ sẽ giảm dần. Trẻ chỉ hấp thụ tối đa 30% lượng kẽm và 70% lượng sắt từ thức ăn hàng ngày. Do đó nếu chỉ sử dụng đơn thuần hai phương pháp trên thì nguy cơ suy dinh dưỡng ở trẻ là rất cao.

Theo các chuyên gia, mẹ có thể tham khảo viên uống, siro, viên nang, dung dịch, kẹo ngậm cho bé. Tuy nhiên trong giai đoạn từ 0-2 tuổi việc lựa siro là thích hợp hơn cả. Lý do là bởi sản phẩm được điều chế dưới dạng nước, giúp việc hấp thụ trở nên dễ dàng. Không chỉ thế nó còn khắc phục tình trạng hóc cổ và nôn trớ ở trẻ. Quá trình lựa chọn siro bổ sung sắt và kẽm cho bé mẹ nên lưu ý về thời gian và liệu trình sử dụng.

Việc sử dụng có thể khiến bé bị đi ngoài phân đen. Tuy nhiên trường hợp này không quá nguy hiểm. Nếu thấy trẻ bị nôn mửa, đi ngoài ra máu, tim đập nhanh, cơ thể co giật mẹ cần nhanh chóng đưa con đi gặp bác sĩ.

Những lưu ý khi bổ sung sắt và kẽm cho các bé

Sắt và kẽm là hai vi chất cơ cơ chế hoạt động khác nhau. Vì vậy quá trình bổ sung hoạt chất này mẹ cần lưu ý một vài vấn đề sau:

  • Tuân thủ tuyệt đối khuyến cáo của nhà sản xuất hoặc bác sĩ về liều lượng cần dùng, tránh lạm dụng gây dư thừa
  • Tăng cường thêm vitamin C để bé hấp thụ và chuyển hóa sắt, kẽm tốt hơn
  • Với trường hợp bị ngộ độc sắt hoặc kẽm do quá liều mẹ cần nhanh chóng đưa con đến gặp bác sĩ để điều trị tốt nhất
  • Việc lựa chọn sắt và kẽm bổ sung cho bé nên ưu tiên dạng hữu cơ để cơ thể hấp thụ tốt nhất

Bổ sung kẽm và sắt cho bé là chìa khóa giúp con cao lớn, khỏe mạnh. Với những cách làm trên fitobimbi hy vọng sẽ giúp mẹ có sự lựa chọn phù hợp.

Chia sẻ bài viết này