Nội dung chính

Bổ Sung Vitamin A Cho Trẻ Nhỏ Như Thế Nào? Vào Lúc Nào?

Nhiều mẹ cứ nghĩ Vitamin A có nhiều và sẵn trong các loại củ, quả như cà rốt, cà chua… Nếu trẻ ăn càng nhiều sẽ không cần bổ sung thêm Vitamin A bên ngoài nữa. Tuy nhiên, trường hợp trẻ sơ sinh thì thế nào? Trẻ sơ sinh uống vitamin A khi nào? Bổ sung thừa có sao không?

Vitamin A là gì? Chức năng của vitamin A

Vitamin A một chất rất quan trọng đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nó có vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ thống miễn dịch, nâng cao thị lực, giúp làn da khỏe mạnh, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển.

Cấu tạo nên Vitamin A là một nhóm các hợp chất bao gồm retinol, axit retinoic, retinal và một số carotenoid provitamin A như beta-carotene. Tất cả các loại vitamin A đều chứa một vòng beta-ionone có gắn chuỗi isoprenoid, được gọi là nhóm retinyl. Những cấu trúc này đều cần thiết cho hoạt động của vitamin.

Trẻ sơ sinh mấy tháng uống vitamin A?
Trẻ sơ sinh mấy tháng uống vitamin A?

Đối với mắt, hợp chất retinal được kết hợp với một protein gọi là opsin để tạo ra rhodopsin. Đây là một phân tử giúp hấp thụ ánh sáng cần thiết cho khả năng nhìn màu và nhìn trong ánh sáng mờ.

Một dạng khác là axit retinoic, hợp chất này có trong vitamin A giúp tăng trưởng giống như hormone của các tế bào biểu mô và các loại tế bào khác trong cơ thể.

Tại sao trẻ nhỏ cần vitamin A?

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chỉ cần cung cấp lượng vitamin A vừa đủ. Vậy trẻ sơ sinh uống Vitamin A khi nào?

Giai đoạn mang thai, trẻ cần vitamin A cho sự tăng trưởng và phát triển.

  • Vitamin A cần thiết cho hệ thống miễn dịch và quá trình phiên mã gen.
  • Vitamin A cần thiết cho sự phát triển của thị lực, bao gồm cả khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu.

Với trẻ có biểu hiện của bệnh tự kỷ, thiếu vitamin A có thể khiến bệnh thêm trầm trọng. Trẻ em thiếu vitamin A tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm và thị giác.

Với các nước phát triển như Hoa Kỳ, Anh, Pháp, tình trạng thiếu Vitamin a tương đối hiếm. Nhưng ở một số nước đang phát triển, tình trạng thiếu vitamin A lại phổ biến. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều trẻ em bị mù lòa hàng năm.

Trẻ sơ sinh uống Vitamin A khi nào?

Vitamin A với trẻ sơ sinh không chỉ tốt cho thị lực, miễn dịch mà nó cũng rất cần thiết cho sự tăng trưởng, phát triển. Vậy việc trẻ sơ sinh uống vitamin a có sao không?

Trên thực tế các loại thuốc bổ sung Vitamin A bổ sung cho trẻ được khuyến khích nên dùng từ độ tuổi là 6 tháng đến 36 tháng. Với trẻ trong giai đoạn sơ sinh từ 0-6 tháng, bác sĩ khuyến cáo chưa cần bổ sung vitamin A bằng loại uống. Trường hợp, bé không được bú sữa mẹ hoặc bú ít có thể bổ sung theo liều lượng nhất định do bác sĩ chỉ định.

Với trẻ dưới 6 tháng tuổi: Liều lượng Vitamin A là 50.000 đơn vị. Tuyệt đối không nên bổ sung quá liều vitamin a cho trẻ, kẻo gây những phản ứng phụ nguy hiểm.

Trẻ sơ sinh bổ sung vitamin A cần có sự chỉ định của bác sĩ
Trẻ sơ sinh bổ sung vitamin A cần có sự chỉ định của bác sĩ

Nguồn thức ăn chính của trẻ sơ sinh là sữa mẹ, nếu sữa mẹ thiếu có thể bổ sung thêm sữa công thức. Khi cho uống sữa mẹ, mẹ nên cho con uống dòng sữa non, sẽ giúp bé hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Khi trẻ bước vào giai đoạn ăn dặm, mẹ có thể có trẻ đi uống vitamin A theo định kỳ được thông báo. Ngoài ra, mẹ cũng có thể bổ sung vitamin A cho trẻ qua những thực phẩm hàng ngày.

Nguồn cung cấp vitamin A cho trẻ

Có 3 nguồn cung cấp vitamin A cho trẻ, đó là: sữa mẹ hoặc sữa công thức, thức ăn và viên uống bổ sung:

Sữa mẹ và sữa công thức

Sữa mẹ có 3 giai đoạn, bao gồm sữa non trong 3 – 5 ngày đầu sau sinh, sữa chuyển tiếp từ ngày thứ 5 – 14 và sữa mẹ trưởng thành kéo dài từ tuần thứ 2 đến khi trẻ được 6 tháng tuổi. Trung bình, trong 100 ml sữa mẹ trưởng thành có 250 IU vitamin A. Tuy nhiên, sữa non và sữa chuyển tiếp còn dồi dào vitamin A hơn thế. Sữa non giàu vitamin A gấp 3 lần và giàu beta-carotene (một dạng tiền chất của vitamin A) gấp 10 lần sữa mẹ trưởng thành. Đó là lý do sữa non có màu vàng chứ không trắng đục như sữa thông thường. Trẻ nên được bú mẹ sớm trong vòng 24h sau sinh để tiếp nhận nguồn vitamin A và kháng thể dồi dào từ sữa non. Sữa mẹ chuyển tiếp có hàm lượng vitamin A cao gấp đôi sữa mẹ trưởng thành. Với trẻ dưới 6 tháng, bú mẹ hoàn toàn có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu vitamin A của trẻ.

Hàm lượng vitamin A trong các loại sữa công thức rất khác nhau. Có loại chứa ít vitamin A nhưng cũng có loại giàu vitamin A hơn cả sữa mẹ trưởng thành. Bố mẹ có thể tham khảo bảng thành phần trên vỏ hộp để xác định chính xác hàm lượng vitamin A trong mỗi loại sữa.

Thức ăn

Vitamin A có mặt trong thức ăn dưới 2 dạng tiền chất: retinol trong thực phẩm có nguồn gốc từ động vật và beta-carotene trong thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật. Cả 2 dạng tiền chất này đều được cơ thể hấp thu và chuyển hóa thành vitamin A.

Các loại thực phẩm giàu vitamin A
Các loại thực phẩm giàu vitamin A

Các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật giàu vitamin A bao gồm trứng, thịt, sữa tươi, sữa chua, phomai, gan, dầu cá… Gan là nguồn cung cấp vi chất này dồi dào nhất. 100g gan có thể cung cấp 6600 mcg vitamin A, tương đương với 22.000 IU vitamin A, đáp ứng 700% nhu cầu hàng ngày của trẻ.

Bên cạnh đó, các loại trái cây và rau củ có màu đỏ, vàng, cam, xanh đậm cũng rất giàu beta-carotene. Bố mẹ có thể bổ sung rau cải, súp lơ xanh, cà rốt, ớt chuông, bí đỏ, cần tây, cà chua, khoai lang… vào chế độ ăn của trẻ. Xoài, dưa vàng, đu đủ, ổi, chanh leo, bơ… cũng là những loại hoa quả bổ dưỡng và thích hợp làm bữa phụ cho trẻ.

Tuy nhiên, bố mẹ không nên bổ sung quá nhiều và liên tục các thực phẩm giàu vitamin A. Vitamin A tan trong dầu và được cơ thể tích lũy trong gan. Khi bố mẹ cho trẻ ăn quá nhiều và quá thường xuyên các món ăn giàu vitamin A, cơ thể trẻ sẽ bị dư thừa và quá tải, dẫn đến ngộ độc mạn tính vi chất này.

Ngộ độc mạn tính ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của trẻ. Bố mẹ có thể phát hiện trẻ ngộ độc mạn tính dựa vào các dấu hiệu như sốt nhẹ, xanh xao, đau đầu, mệt mỏi kéo dài, hay cáu gắt vô cớ. Trẻ thường chán ăn, nôn, rối loạn tiêu hóa, sụt cân nhưng bụng chướng do gan, lách to. Da trẻ vàng, khô, dễ bắt nắng. Môi khô, bong tróc, dễ chảy máu. Tóc rụng nhiều, móng tay giòn, dễ gãy. Trẻ thường đi tiểu đêm nhiều lần và có thể kêu đau xương khớp. Khi phát hiện những triệu chứng bất thường kể trên, bố mẹ cần ngừng cho trẻ ăn các loại thực phẩm giàu vitamin A và đưa trẻ tới các cơ sở y tế để được khám và kiểm tra kịp thời.

Viên uống bổ sung

Vitamin A có thể được bổ sung thông qua đường uống. Chế phẩm chứa vitamin A có 2 dạng. Một dạng là vitamin liều cao, uống định kỳ 4 – 6 tháng/ lần và chỉ có thể lấy loại này từ cơ sở y tế chứ không thể mua ngoài hiệu thuốc. Vitamin A liều cao được sử dụng trong chương trình toàn dân cho trẻ uống vitamin A do Bộ Y tế tổ chức. Một dạng khác là thực phẩm chức năng chứa vitamin A liều thấp, có thể uống hàng ngày tại nhà. Bố mẹ có thể mua được chế phẩm này tại các cửa hàng thuốc trong và ngoài nước.

Xem thêm:

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nên sử dụng lượng vitamin A như thế nào?

Hãy tham khảo mức cho phép hàng ngày đối với vitamin A được khuyến nghị bởi Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ. Hàm lượng được đo bằng microgam (μg) mỗi ngày.

Mức cho phép hàng ngày đề xuất mỗi ngày theo độ tuổi:

  • 1-3 tuổi – 300 RAE µg / ngày (1000 IU)
  • 4-8 tuổi – 400 RAE µg / ngày (1330 IU)
  • 9-13 tuổi – 600 RAE µg / ngày (2000 IU)

Lượng tối đa được khuyến nghị mỗi ngày theo độ tuổi:

  • 1-3 tuổi – 600 RAE µg / ngày (2000 IU)
  • 4-8 tuổi – 900 RAE µg / ngày (3000 IU)
  • 9-13 tuổi – 1700 RAE µg / ngày (5660 IU)

Nếu trẻ có thể đáp ứng nhu cầu vitamin A bằng cách tiêu thụ carotenoid (dạng thực vật), cha mẹ không cần phải lo lắng về việc hạn chế lượng ăn. Nhưng nếu con bạn đang tiêu thụ vitamin A dạng động vật – từ các sản phẩm động vật, thực phẩm bổ sung và thực phẩm tăng cường, cha mẹ cần phải hạn chế.

Trẻ uống vitamin A như thế nào?

Hàng năm, các tỉnh thành của nước ta đều tổ chức 2 đợt cho trẻ uống vitamin A miễn phí vào đầu tháng 6 và tháng 12. Đây là dạng vitamin A liều cao, được sản xuất riêng cho chương trình nên bố mẹ không thể tự mua ở ngoài hiệu thuốc. Mỗi đợt chỉ diễn ra trong 3 – 4 ngày. Vì vậy, bố mẹ cần chú ý và ghi nhớ lịch uống vitamin A ở xã, phường địa phương để cho trẻ tham gia đầy đủ.

Tất cả trẻ em trong độ tuổi từ 6 – 36 tháng tại 63 tỉnh, thành phố và trẻ từ 37 – 60 tháng tuổi tại 22 tỉnh, thành phố khó khăn sẽ được uống vitamin A tại nơi cư trú mà không cần hộ khẩu. Các bậc phụ huynh cũng không cần mang theo giấy tờ gì khi đưa trẻ tới các trung tâm y tế để uống vitamin A.

Trẻ bị sốt hoặc vừa tiêm phòng xong vẫn có thể uống vitamin A. Nếu trẻ ốm nặng, không thể uống được hoặc đang điều trị trong bệnh viện, bố mẹ có thể đến xã, phường để lấy thuốc và cho trẻ uống sau khi khỏi bệnh. Hoặc có thể đợi khi trẻ hết ốm rồi bố mẹ đưa trẻ tới các điểm y tế để uống bổ sung.

Cho trẻ uống vitamin A đúng cách
Cho trẻ uống vitamin A đúng cách

Vitamin A liều cao được đóng trong các viên nang với hàm lượng 200.000 IU/ viên. Bố mẹ hãy cầm viên nang bằng đầu ngón trỏ và ngón cái rồi dùng kéo cắt đầu núm của viên nang. Sau đó, vừa bóp viên nang vào miệng trẻ vừa đếm số giọt.

  • Với trẻ 6 – 12 tháng tuổi, bố mẹ cho trẻ uống nửa viên, khoảng 3 – 4 giọt.
  • Với trẻ 1 – 2 tuổi, cho trẻ uống hết dịch trong viên nang.
  • Với trẻ trên 2 tuổi, bố mẹ có thể cho trẻ tự nhai hoặc nuốt cả viên mà không cần cắt đầu núm.

Sau khi uống, bố mẹ cho trẻ tráng miệng với một chút nước lọc.

Trẻ sơ sinh uống vitamin A bao nhiêu là đủ? Bổ sung thừa có sao không?

Bổ sung vitamin a cho trẻ sơ sinh sau 6 tháng bằng việc tiêu thụ các carotenoid có nguồn gốc thực vật nói chung là an toàn. Việc bổ sung thông qua nguồn thực vật không thể xảy ra hiện tượng quá liều.

Bổ sung bao nhiêu vitamin a là đủ cho trẻ mỗi ngày, mẹ cũng cần lưu ý: Với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi sẽ cần 100.000 đơn vị (trong vòng 6 tháng). Trẻ từ 1- 3 tuổi cần 200.000 đơn vị (trong vòng 6 tháng) và trẻ 3 đến 5 tuổi sử dụng liều lượng theo từng vùng miền.

Nhưng bổ sung quá nhiều vitamin A dạng động vật – vitamin A dạng thuốc có sẵn sẽ gây ra các vấn đề về sức khỏe. Trẻ khi tiêu thụ quá nhiều Vitamin A gây thừa sẽ gây suy nhược, khô da, đau đầu, buồn nôn và các triệu chứng khác. Theo thời gian, sự dư thừa vitamin A gây tác động lên xương khớp như đau khớp, vôi hóa xương – dẫn đến loãng xương.

Vì vậy, bổ sung vitamin A bằng thuốc hoặc sản phẩm bổ sung nên có sự chỉ định của bác sĩ. Nó sẽ hữu ích khi con bạn bổ sung đúng liều lượng. Với trẻ khỏe mạnh bình thường, Vitamin a trong thực vật và động vật cũng đủ cung cấp lượng vitamin a cho trẻ.

Nhỏ vitamin a cho trẻ sơ sinh định kỳ
Nhỏ vitamin a cho trẻ sơ sinh định kỳ

Cách bổ sung Vitamin A theo dạng viên nang: Dùng kéo cắt một đầu núm của viên nang, dùng tay giữ viên nang và bóp vào miệng trẻ từ 2-3 giọt. Sau đó cho trẻ tráng miệng bằng 1 thìa nước lọc.

  • Với trẻ từ 0-6 tháng tuổi: Nếu thiếu sữa mẹ và thiếu vitamin A, khi bổ sung vitamin a cho trẻ nên có sự chỉ định của bác sĩ.
  • Với trẻ từ 6- 12 tháng tuổi: Cách làm tương tự nhưng liều tăng lên là 3-4 giọt.
  • Trẻ từ 12-23 tháng tuổi: Cho trẻ uống hết 1 viên nang chứa vitamin a
  • Trẻ trên 2 tuổi: Cho trẻ nhai hoặc uống hết viên nang sau đó tráng miệng lại với nước.

Lời kết

Nói tóm lại với câu hỏi “Trẻ sơ sinh uống vitamin A khi nào?” qua thông tin trên các mẹ đã có câu trả lời cho riêng mình. Vitamin A rất quan trọng với thị lực, hệ thống miễn dịch, sự tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Ăn nhiều các loại thực phẩm chứa vitamin a chưa chắc trẻ đã đủ, nhưng việc bổ sung vitamin a cho trẻ nhất là trẻ sơ sinh cũng cần có sự chỉ định bác sĩ. Hy vọng qua những thông tin trong bài viết, các mẹ sẽ biết cách sử dụng và bổ sung nguồn vitamin a phù hợp cho trẻ.

Scroll to Top