Nội dung chính

Chậm phát triển tâm thần ở trẻ: Tất tần tật những thông tin cần biết

Chậm phát triển tâm thần là gì? Liệu rằng mẹ đã hiểu đúng về hội chứng này ở trẻ chưa? Cùng tham khảo bài viết sau nhé!

Tất tần tật về hội chứng chậm phát triển tâm thần ở trẻ
Tất tần tật về hội chứng chậm phát triển tâm thần ở trẻ

Chậm phát triển tâm thần là gì?

Chậm phát triển tâm thần đề cập tới nhóm người có điểm IQ dưới mức trung bình. Thêm vào đó, họ cũng không đáp ứng được những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hàng ngày. Bệnh phổ biến ở trẻ em và người lớn có não không phát triển đúng cách hoặc hoạt động trong phạm vi bình thường.

Có 2 lĩnh vực chính bị ảnh hưởng bởi khuyết tật trí tuệ:

  • Trí tuệ suy luận hay IQ (Chỉ số thông minh thường được đo bằng một bài kiểm tra tiêu chuẩn hóa): Đây là khả năng suy nghĩ, lập luận, học hỏi, đưa ra quyết định và giải quyết vấn đề. Chỉ số IQ của một người trung bình là 100. Bất kỳ trẻ có chỉ số IQ dưới 70 hoặc 75 đều bị coi là thiểu năng trí tuệ
  • Các hành vi thích ứng: Đây là lĩnh vực bao gồm các kỹ năng sống cần thiết như chăm sóc bản thân, giao tiếp và tương tác xã hội
Đặc trưng của chậm phát triển tâm thần là chỉ số IQ dưới trung bình
Đặc trưng của chậm phát triển tâm thần là chỉ số IQ dưới trung bình

Chậm phát triển tâm thần được phân loại như thế nào?

Dưới trên các triệu chứng lâm sàng và bài kiểm tra trí tuệ, trẻ chậm phát triển tâm thần được chia thành 4 mức độ như sau:

Mức đặc biệt nghiêm trọng:

  • Điểm IQ dưới 20
  • Khả năng tư duy: Trẻ không có ngôn ngữ, nhận thức lờ mờ về bản thân
  • Cảm xúc: Không biết cách thể hiện cảm xúc của bạn thân về các nhu cầu, chẳng hạn như no – đói
  • Hành vi: Hành động theo bản năng, không hướng sự chú ý tới mọi điều xung quanh
  • Những biến dạng cơ thể khác: Hệ thống xương, các giác quan, da, thần kinh,…

Mức độ nghiêm trọng:

  • Điểm IQ nằm trong khoảng 20 – 34
  • Những biểu hiện khác tương tự với mức độ đặc biệt nghiêm trọng
Trẻ chậm phát triển tâm thần mức độ nặng cần sự giúp đỡ từ mọi người xung quanh
Trẻ chậm phát triển tâm thần mức độ nặng cần sự giúp đỡ từ mọi người xung quanh

Mức độ vừa:

  • Điểm IQ nằm trong khoảng 35 – 49
  • Khả năng tư duy: Chậm nói, vốn từ ít ỏi, giao tiếp đơn giản và việc học viết gặp nhiều khó khăn
  • Cảm xúc: Bất ổn
  • Hành vi: Biểu hiện này sẽ khác nhau tùy vào tính cách của trẻ. Nhưng đa phần, trẻ chậm phát triển tâm thần thường hung hăng, khó kiểm soát. Ngược lại, một số trẻ lại trầm tính hơn, trở nên ít nói và sống cô lập

Mức độ nhẹ:

  • Điểm IQ nằm trong khoảng 50 – 69
  • Khả năng tư duy: Sự chênh lệch về trí tuệ không khác nhiều so với trẻ bình thường. Tuy nhiên, trẻ chậm phát triển tâm thần mức độ nhẹ cho thấy khả năng học tập kém hơn và thiếu sáng tạo
  • Cảm xúc: Thiếu năng lực giải quyết vấn đề, không chủ động và tự lập
  • Hành vi: Nếu trẻ được can thiệp giáo dục phù hợp, chúng sẽ không xuất hiện những hành vi lệch lạc

Biểu hiện của trẻ chậm phát triển tâm thần

Những triệu chứng điển hình của chậm phát triển tâm thần ở trẻ là:

  • Thách thức lớn trong việc học đọc và viết
  • Chưa trưởng thành về mặt xã hội
  • Điểm trí tuệ – IQ dưới mức trung bình
  • Xuất hiện các tình trạng khác bao gồm tự kỷ, động kinh hoặc khuyết tật về thể chất
  • Hiểu và sử dụng ngôn ngữ chậm hơn
  • Không thể sống độc lập
  • Các kỹ năng vận động bị suy giảm
  • Co giật

Những biểu hiện này có thể kèm theo với các triệu chứng hành vi khác như:

  • Hiếu chiến
  • Sự phụ thuộc
  • Tương tác xã hội kém, cô lập với mọi người
  • Phiền muộn, lo lắng, stress
  • Dễ bị thất vọng
  • Bốc đồng
  • Khoảng thời gian chú ý ngắn

Đôi khi trẻ chậm phát triển tâm thần có những biến dạng về thể chất như cột sống bì bù và các đặc điểm trên khuôn mặt bị dị dạng.

Cách chẩn đoán bệnh chậm phát triển tâm thần

Để chẩn đoán chậm phát triển tâm thần, bác sĩ sẽ đánh giá xem liệu trí tuệ và kỹ năng xã hội của trẻ có dưới mức trung bình hay không. Thông thường việc chẩn đoán sẽ thực hiện theo 3 bước sau:

  • Phỏng vấn phụ huynh
  • Quan sát trẻ
  • Kiểm tra tiêu chuẩn

Các bài kiểm tra tiêu chuẩn được sử dụng để xác định chỉ số IQ và các kỹ năng xã hội của một đứa trẻ. Chúng bao gồm Bài kiểm tra trí thông minh Stanford-Binet và Thang đo hành vi thích ứng Vineland. Các bài kiểm tra và kết quả này khác nhau tùy theo văn hóa, tình trạng kinh tế xã hội và nền tảng gia đình của đứa trẻ. Bên cạnh đó, kết quả xét nghiệm và tiền sử gia đình cũng sẽ được sử dụng để chẩn đoán.

Chẩn đoán bệnh chậm phát triển tâm thần
Chẩn đoán bệnh chậm phát triển tâm thần

Trong quá trình khám sàng lọc, trẻ sẽ được tương tác với một số bác sĩ và chuyên gia khác nhau như:

  • Nhà tâm lý học
  • Nhà trị liệu ngôn ngữ
  • Bác sĩ thần kinh nhi khoa
  • Nhà trị liệu vật lý

Bác sĩ sẽ cố gắng loại trừ các nguyên nhân khác gây ra khuyết tật học tập như  mất thính giác ,  rối loạn học tập , rối loạn thần kinh và các vấn đề về cảm xúc trước khi đưa ra chẩn đoán xác định về tâm thần.sự tôn vinh.

Chăm sóc trẻ chậm phát triển tâm thần như thế nào?

Điều trị chậm phát triển tâm thần tùy thuộc vào loại bệnh. Nếu các triệu chứng của trẻ nhẹ, bạn có thể chỉ cần can thiệp hạn chế và dùng thuốc để kiểm soát các triệu chứng. Đối với những trường hợp nặng hơn, trẻ cần được điều trị và trị liệu tích cực.

Thuốc được sử dụng để cải thiện các triệu chứng, nhưng chúng không thể chữa khỏi nguyên nhân cơ bản. Một số loại thuốc thường được kê toa bao gồm:

  • Thuốc chống trầm cảm: Có tác dụng giảm triệu chứng của bệnh
  • Thuốc chống âu lo: Cải thiện giấc ngủ, giảm lo lắng, lo âu
  • Thuốc ổn định tâm trạng: Thường được chỉ định cho đối tượng mắc chứng rối loạn lưỡng cực, rối loạn nhân cách
  • Thuốc chống loạn thần: Dùng trong trường hợp trẻ có triệu chứng tâm thần phân liệt
  • Thuốc chống động kinh để điều trị co giật

Một lựa chọn khác là liệu pháp tâm lý, bao gồm việc gặp một nhà trị liệu tâm lý và thảo luận về tình trạng, tâm trạng, cảm xúc và hành vi của con bạn. Một nhà trị liệu sẽ giúp trẻ giảm căng thẳng và học cách quản lý các triệu chứng một cách hiệu quả hơn. Các loại liệu pháp khác bao gồm vật lý trị liệu và liệu pháp ngôn ngữ.

Trên đây là tất tần tật những thông tin về hội chứng chậm phát triển tâm thần ở trẻ. Hy vọng những chia sẻ này sẽ cung cấp cho bạn đọc các kiến thức bổ ích về bệnh lý này ở trẻ. Từ đó có cách giải quyết tốt nhất khi rơi vào trong hoàn cảnh này!

Scroll to Top