Nội dung chính

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý

Trẻ sơ sinh còn non nớt nên rất dễ bị tác động bởi yếu tố bên ngoài. Đặc biệt, trẻ rất hay gặp các vấn đề tiêu hóa. Trong đó điển hình là tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng. Mặc dù không phải hiện tượng quá nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài có thể khiến trẻ khó chịu. Tìm hiểu bài viết dưới đây để nắm rõ hơn về tình trạng bệnh lý này nhé!

tre so sinh bi soi bung

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị sôi bụng?

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng là hiện tượng thường gặp, theo thống kê, có tới hơn 60% trẻ em gặp tình trạng này. Các chuyên gia y khoa cũng cho rằng, tiếng sôi bụng mà ba mẹ nghe thấy được thực chất không phải bắt nguồn từ dạ dày mà là âm thanh từ các cơ quan thấp hơn của hệ tiêu hóa như ruột non và ruột già. Hiện tượng này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, thậm chí là lâu hơn. Tuy không phải là dấu hiệu đáng lo, nhưng sôi bụng có thể khiến trẻ cho khó chịu.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị sôi bụng. Trong đó, những nguyên nhân dưới đây là phổ biến nhất:

Trẻ bú sữa công thức không phù hợp

Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh còn non yếu. Do đó, việc thay đổi đột ngột từ sữa mẹ sang sữa công thức cũng có thể gây nên các vấn đề tiêu hóa ở trẻ. Trong đó nổi bật có tình trạng sôi bụng.

do tre bu sua cong thuc khong phu hop
Nên chọn loại sữa công thức phù hợp với trẻ

Trẻ nuốt quá nhiều không khí

Đây là nguyên nhân chính khiến trẻ sơ sinh bị đầy hơi dẫn đến sôi bụng. Việc nuốt phải không khí khi bú sữa là điều trẻ sơ sinh khó có thể tránh khỏi. Trẻ có thể nuốt quá nhiều không khí khi:

  • Trong thời gian bú mẹ hoặc bú bình
  • Trong khi bắt đầu ăn dặm (ăn hoặc uống nhanh chóng làm tăng lượng không khí nuốt vào)
  • Trong khi bé quấy khóc
  • Khi bé nuốt nước bọt
  • Khi bé nuốt mạnh núm vú giả

Ở trẻ sơ sinh bú mẹ, trẻ nuốt nhiều không khí có thể do ngậm ti không đúng cách hoặc trẻ bú quá nhiều hoặc quá nhanh. Trẻ bú bình nuốt nhiều không khí có thể do núm vú không phù hợp, quá nhỏ hoặc quá ngắn đối với trẻ.

Quá trình tiêu hóa bình thường

Acid được tạo ra bên trong dạ dày, được trung hòa bởi dịch tiết tiêu hóa khi nó đi vào ruột và phản ứng sẽ tạo ra khí như một sản phẩm phụ. Một phần khí sẽ được hấp thụ vào máu và thở ra qua đường hô hấp, phần còn lại sẽ tiếp tục đi qua ruột và thải ra ngoài khiến trẻ bị đầy hơi.

Ngoài ra việc thức ăn di chuyển trong dạ dày và lòng ruột cũng như quá trình tiêu hóa diễn ra bình thường cũng có thể khiến cho bụng bé phát ra âm thanh ọc ọc như đang sôi.

Sự phân hủy sữa không hoàn toàn

Sữa không phân hủy hết có thể gây ra tình trạng sôi bụng ở trẻ. Theo đó, khi sữa không được phân hủy hoàn toàn trong dạ dày và ruột, các chất còn lại có thể gây ra sự kích thích và tạo khí, khiến trẻ sơ sinh bị sôi bụng và khó chịu. Các nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể kể đến như:

  • Dị ứng sữa: Trẻ có thể bị dị ứng với protein trong sữa, làm cho quá trình tiêu hóa sữa không diễn ra đúng cách
  • Bệnh lý tiêu hóa: Các bệnh lý tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón, viêm loét dạ dày hoặc ruột, viêm nhiễm khuẩn có thể làm giảm khả năng tiêu hóa thức ăn
  • Lượng enzym tiêu hóa không đủ: Cơ thể thiếu hụt enzym tiêu hóa sẽ làm cho sữa không được phân hủy hoàn toàn
  • Quá trình tiêu hóa chậm: Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện nên đôi khi sẽ gặp trục trặc, khiến thức ăn không được tiêu hóa hoàn toàn, dẫn đến sản sinh khí dư và hiện tượng sôi bụng
Sữa không tiêu hóa hoàn toàn
Sữa tiêu hóa không hết hoặc chậm cũng làm bụng trẻ bị sôi

Trẻ bị nhiễm trùng dạ dày – ruột

Nhiễm trùng dạ dày – ruột có thể do virus, vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng gây nên. Bệnh có thể gây ra các triệu chứng như nôn mửa, đau bụng, trào ngược, sốt, táo bón,…

Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc dùng để điều trị các bệnh lý nhiễm trùng, sốt, đau bụng, trào ngược, táo bón,… có thể gây ra tác dụng phụ bao gồm rối loạn dạ dày – ruột, đầy hơi, đau quặn bụng, táo bón, tiêu chảy, sôi bụng,…

do tac dung phu cua thuoc

Do chế độ ăn uống của mẹ

Trong quá trình nuôi con bú, nếu mẹ ăn quá nhiều thực phẩm cay nóng hoặc chứa nhiều dầu mỡ thì có thể khiến bé bú sữa mẹ gặp các vấn đề rối loạn tiêu hóa. Trong đó có tình trạng sôi bụng.

Triệu chứng kèm theo tình trạng sôi bụng ở trẻ sơ sinh

Nhận biết sớm các dấu hiệu sôi bụng ở trẻ sơ sinh sẽ giúp ba mẹ có biện pháp khắc phục kịp thời, cũng như có những cách chăm sóc trẻ phù hợp. Dưới đây là một số dấu hiệu đi kèm khi trẻ sơ sinh bị sôi bụng:

  • Nghe thấy có âm thanh ủng ục hoặc ọc ọc phát ra từ bụng trẻ
  • Trẻ thường xuyên bị nôn trớ hay ọc sữa
  • Trẻ quấy khóc, bỏ bú, đặc biệt có xu hướng quấy khóc nhiều hơn vào ban đêm
  • Tiêu chảy nhẹ
  • Hay đầy hơi, chướng bụng, ợ hơi

Nên làm gì khi trẻ sơ sinh bị sôi bụng?

Thay đổi chế độ dinh dưỡng của mẹ

Chế độ ăn uống của mẹ cũng là một trong những nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị sôi bụng. Do đó, mẹ cần hạn chế ăn các thực phẩm cay, nóng, nhiều dầu mỡ. Bên cạnh đó, những thực phẩm khiến bé dễ bị đầy hơi như cam quýt, súp lơ, bắp cải,… mẹ cũng cần hạn chế dung nạp.

Cho bé ợ hơi

Ợ hơi có thể giúp bé đẩy một phần không khí mà bé đã nuốt vào. Thông thường bé sẽ ọc ra một ít sữa khi bị ợ hơi, vì vậy khi cho trẻ ợ hơi, mẹ nên chuẩn bị thêm khăn tắm. Dưới đây là một số cách giúp bé ợ hơi mà mẹ có thể áp dụng:

  • Đặt bé trên vai: Giữ bé an toàn bằng một tay, đầu bé dựa vào vai và vỗ hoặc xoa lưng bằng tay còn lại để giúp bé ợ hơi dễ dàng
  • Đặt bé trên đầu gối: Hai chân mẹ bắt chéo, đặt bé xuống đùi sao cho chân trên của mẹ tạo áp lực nhẹ nhàng lên bụng bé. Dùng một tay đỡ đầu bé, tay còn lại vỗ hoặc xoa lưng bé
  • Đặt bé trên cánh tay: Đắp bé úp mặt dọc theo cánh tay của mẹ, đầu gần phía khuỷu tay và cánh tay của bé buông thõng xuống hai bên cánh tay của mẹ. Một tay mẹ đỡ mông bé, tay còn lại vỗ nhẹ hoặc xoa lưng bé
lam cho be o hoi de giam soi bung
Cho bé ợ hơi để đẩy bớt phần không khí đã nuốt vào

Cho bé tắm nước ấm

Tắm nước ấm có thể giúp bé thư giãn. Ngoài ra, hơi ấm có thể giúp khí trong ruột giãn nở và dễ dàng tống ra ngoài.

Chườm ấm trên bụng trẻ sơ sinh

Chườm ấm bụng có thể giúp giảm đau và khó chịu cho trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, mẹ cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:

  • Sử dụng nước ấm, không dùng nước lạnh để tránh gây bỏng cho da trẻ
  • Vệ sinh tay thật sạch sẽ trước khi chườm ấm cho trẻ
  • Sử dụng khăn sạch và mềm để chườm
  • Kiểm tra nhiệt độ của nước trước khi chườm để đảm bảo an toàn cho trẻ

Massage bụng cho bé

Massage bụng có thể giúp giảm khó chịu do đầy hơi chướng bụng. Cho một ít dầu massage lên tay và nhẹ nhàng xoa bóp bụng của trẻ theo chiều kim đồng hồ bằng các động tác vuốt ve kéo dài, xen kẽ động tác “đạp xe đạp” sẽ giúp bé bớt đầy hơi và sôi bụng hơn.

massage bung cho be
Massage sẽ làm bé dễ chịu hơn

Cách phòng ngừa trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Để phòng ngừa sôi bụng ở trẻ sơ sinh, mẹ cần hạn chế tối đa lượng không khí mà bé nuốt vào.

Trong khi bé bú mẹ

Mẹ cũng cần kiểm tra xem tư thế cho bé bú đã đúng chưa. Đầu, cổ và thần dưới của bé phải nằm trên một đường thẳng để hạn chế nuốt phải không khí tối đa.

cho con bu me can than
Cho con bú mẹ cẩn thận

Trong khi bé bú bình

Hãy đảm bảo rằng bé ngậm ti đúng cách. Theo đó, khi cho bé bú sữa, mẹ cần chú ý đến cách bé ngậm ti và bú sữa. Đầu ti cần được đặt đúng cách trong miệng sao cho toàn bộ núm ti và một phần của vòng xung quanh núm ti đều nằm trong miệng bé. Điều này giúp bé bám chặt và bú sữa không nuốt phải nhiều không khí.

Nếu quá trình bú diễn ra quá nhanh, hãy khuyến khích bé nghỉ một vài phút. Trường hợp mẹ nghi ngờ bé bị dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm hoặc sữa, hãy đưa bé tới bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Nếu quá trình bú tiếp tục diễn ra quá nhanh, hãy khuyến khích bé nghỉ một vài phút trong khi bú.

Nếu mẹ nghi ngờ bé bị dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm hoặc sữa, hãy tìm kiếm lời khuyên chuyên môn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng chuyên về lĩnh vực này nhé.

Khi bé ăn dặm

Chỉ nên cho bé bắt đầu ăn dặm khi bé đã được 6 tháng tuổi. Cho bé uống nước thay vì những loại nước hoa quả có thể gây đầy hơi, sôi bụng. Và tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi uống sữa bò.

Khi nào cần đưa trẻ tới bác sĩ?

Ba mẹ cần đưa bé tới gặp bác sĩ nếu nhận thấy có bất kỳ sự bất thường nào đối với trẻ. Chẳng hạn như sau:

  • Trẻ bị sôi bụng kéo dài, đã thực hiện các biện pháp ở trên nhưng không đỡ
  • Trẻ thường xuyên bị tiêu chảy
  • Trẻ sôi bụng kèm theo đau quặn bụng, nôn trớ
  • Trẻ quấy khóc dữ dội

Trên đây là toàn bộ những kiến thức cần biết về việc trẻ sơ sinh bị sôi bụng và giải đáp cho cha mẹ biết trẻ sơ sinh bị sôi bụng có sao không. Sôi bụng là hiện tượng hết sức quen thuộc và dễ biến mất chỉ sau vài ngày nên cha mẹ không cần quá lo lắng. Nếu sau khi đã thực hiện các biện pháp chăm sóc cho trẻ nhưng tình trạng vẫn không cải thiện, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được các bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác nguyên nhân để có biện pháp điều trị phù hợp cho trẻ.

Chia sẻ bài viết này